Alle soorten › Spechtachtigen › Toekans › Kroeskoparassari

Kroeskoparassari | Pteroglossus beauharnaisii

Curl-crested Aracari | Arasarí crespo | Araçari-mulato

De kroeskoparassari is een arassari van het zuidwestelijke Amazonegebied, genoemd naar de kruin van gekrulde, glanzend zwarte veren die aan krullen van lak doen denken. Geen andere toekan heeft zulke veren. In het gidsgebied leeft hij in het zuidoosten van Peru en het noorden van Bolivia.

Kroeskoparassari (Pteroglossus beauharnaisii)
Foto: Vincent A. Vos — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een korte, schorre of krassende roep en hoge, piepende tonen, minder scherp dan bij de bruinoorarassari.

Luister: RoepXC859042

Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

40–46 cm, met een lange staart. De kruin bestaat uit dichte, gekrulde, glanzend zwarte veertjes. Wangen en keel zijn geelachtig wit met kleine zwarte vlekjes. Mantel en stuit rood, vleugels en staart donkergroen. De onderdelen zijn geel, met een rode band over de borst, soms met wat zwart. De snavel is veelkleurig: de bovensnavel met donkerblauw, oranje en rood, de ondersnavel licht, ivoorkleurig. Rond het oog naakte, blauwachtige huid. De seksen zijn vrijwel gelijk.

Verwarrings­soorten

De bruinoorarassari Pteroglossus castanotis heeft kastanjebruine kopzijden, een gladde zwarte kruin en een grotendeels donkere snavel. De roodkeelarassari Pteroglossus azara heeft een rode keel en een effen lichte snavel. De letterarassari Pteroglossus inscriptus is kleiner, met effen gele onderdelen. De roodhalsarassari Pteroglossus bitorquatus heeft ook een rode mantel, maar een zwarte kop zonder krullen en een effen gele buik.

Leefgebied

Hoog vochtig laaglandbos op terra firme, ook bamboebos, várzea en bosranden, meestal onder 800 m. Leeft in paren of groepjes, vaak in het bladerdak. Eet vooral vruchten, ook insecten. Broedt en slaapt in boomholten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het zuidoosten, ten zuiden van de Amazone, vooral in Ucayali, Madre de Dios en Puno. In Bolivia in het noordelijke laagland, in Pando, Beni en het noorden van La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van het Amazonegebied van Brazilië, ten zuiden van de Amazone.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek vanaf uitkijktorens bij de lodges in Madre de Dios en Pando, waar groepjes vroeg in de ochtend vruchtdragende bomen bezoeken. Het lichte, gevlekte gezicht valt ook op afstand op.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort leeft in grote, nog grotendeels intacte bosgebieden, maar lijdt plaatselijk onder ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Pteroglossus beauharnaisii | Wagler, 1832

Wagler beschreef de soort in 1832 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Pteroglossus werd in 1811 ingevoerd door Illiger. De geslachtsnaam komt van Grieks pteron, 'veer', en glōssa, 'tong', naar de gerafelde, veerachtige tong van deze vogels. De soortnaam beauharnaisii eert Auguste de Beauharnais (1810–1835), tweede hertog van Leuchtenberg, verzamelaar en beschermheer van de wetenschappen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pará, Brazilië.