Alle soorten › Steltloperachtigen › Strandlopers en snippen › Marmergrutto
Marmergrutto | Limosa fedoa
Marbled Godwit | Aguja canela | Maçarico-marmóreo
De marmergrutto is de grootste grutto van Amerika, een kaneelbruine steltloper met een zeer lange, licht opgewipte snavel. Hij broedt op de prairies van Noord-Amerika en overwintert vooral langs de kusten van Californië tot Midden-Amerika. In het gidsgebied is hij een schaarse wintergast langs de Pacifische kust, vooral in Colombia en Ecuador.
Geluid
Een luid, nasaal ka-wek of ker-ek, vaak in de vlucht.
Opname: Nancy Salem — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
42–48 cm, een grote, kaneelbruine grutto met een zeer lange, licht opgewipte snavel, roze aan de basis en zwart aan de punt, en lange, donkergrijze poten. Bovendelen donker gevlekt en gebandeerd met kaneelbruin; onderdelen warm bruingeel, in broedkleed fijn donker gebandeerd, in winterkleed vrijwel effen. In de vlucht kaneelrode ondervleugels en binnenste handpennen, zonder witte stuit of vleugelstreep. De seksen zijn gelijk; het vrouwtje is groter en heeft een langere snavel.
Verwarringssoorten
De Amerikaanse wulp Numenius americanus heeft eenzelfde kaneelkleur, maar een naar beneden gebogen snavel. De rode grutto Limosa haemastica is kleiner en in winterkleed grijs, met een witte stuit, een zwarte staart, een witte vleugelstreep en zwarte ondervleugels. De rosse grutto Limosa lapponica, een zeer zeldzame dwaalgast, is grijzer, met gestreepte bovendelen en een witte of gebandeerde stuit. De Amerikaanse regenwulp Numenius hudsonicus is grijsbruin, met kruinstrepen en een gebogen snavel.
Leefgebied
Wadplaten, estuaria, zandstranden en zoutpannen aan de kust. Steekt met de snavel diep in slik en zand naar wormen, schelpdieren en kreeftjes, vaak in ondiep water. Rust bij hoogwater tussen Amerikaanse regenwulpen en willets. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia een schaarse wintergast langs de Pacifische kust en zeldzaam aan de Caribische kust. In Ecuador schaars langs de kust, vooral rond de Golf van Guayaquil en het schiereiland Santa Elena. In Peru zeldzaam aan de noordkust en zeer zeldzaam verder zuidelijk. Ontbreekt in Bolivia. Broedt op de prairies van Noord-Amerika en in kleine aantallen bij de Hudsonbaai en in Alaska, en overwintert langs de kusten van Californië tot Midden-Amerika en het noordwesten van Zuid-Amerika.
- Jaarrond
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Van september tot april op wadplaten en stranden aan de kust van Ecuador, bijvoorbeeld rond Santa Elena en in de Golf van Guayaquil; meestal alleen of in kleine groepjes tussen andere grote steltlopers.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De stand neemt af door het verlies van prairiemoerassen in de broedgebieden en van wadplaten en rustplaatsen aan de kust.
Wetenschappelijke naam
Limosa fedoa | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Scolopax Fedoa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Limosa werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn limosus, 'modderig', van limus, 'modder'. De soortnaam is een oude Engelse naam voor een grutto; William Turner schreef in 1544 dat de Engelsen de vogel 'Godwitt' of 'Fedoa' noemden. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Hudsonbaai, Canada.