Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Maskerparulazanger
Maskerparulazanger | Setophaga pitiayumi
Tropical Parula | Parula pitiayumí | Mariquita
De maskerparulazanger is een kleine, blauwgrijze en gele zanger van de boomkronen van vochtig bergbos. Anders dan de meeste zangers in het gidsgebied is hij geen trekvogel uit het noorden maar een standvogel die hier broedt. Hij bouwt zijn nest in hangende baardmossen en andere epifyten.
Geluid
De zang is een stijgende, zoemende triller, vaak voorafgegaan door enkele losse, hoge tonen, ongeveer tsip-tsip-tsip-tsrrrrrr. De roep is een zacht, hoog tsip.
Opname: Étienne Leroy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, klein en compact, met een korte staart en een fijne, spitse snavel. De bovendelen zijn blauwgrijs, met een olijfgroene vlek midden op de rug. Het mannetje heeft zwarte teugels en een zwartachtig masker onder het oog. Keel en borst zijn helder geel, met een oranje-okerkleurige zweem op de borst; de buik is geel tot witachtig, de onderstaartdekveren wit. Een of twee witte vleugelstrepen, die per ondersoort verschillen in breedte, en witte vlekken in de buitenste staartpennen. Het vrouwtje is doffer, met weinig of geen zwart op de kop. Jonge vogels zijn grijzer en bleker geel.
Verwarringssoorten
De brilparulazanger Setophaga americana, een zeldzame wintergast in het noorden van Colombia, heeft witte boogjes boven en onder het oog, bredere witte vleugelstrepen, geen zwart masker en bij het mannetje een donkere en roestkleurige band over de borst. Het vrouwtje van de azuurzanger Setophaga cerulea is groenblauw, met een lichte wenkbrauwstreep en vrijwel witte onderdelen. De sparrenzanger Setophaga fusca heeft een gestreepte rug en een donkere wangvlek.
Leefgebied
Boomkronen en randen van vochtig bergbos, nevelwoud, oeverbos en halfopen terrein met hoge bomen, vooral tussen 500 en 2500 m; in het westen van Ecuador en het noordwesten van Peru ook in het laagland en in vochtiger delen van het droogbos. Zoekt insecten en spinnen tussen bladeren en epifyten, vaak in gemengde groepen. Het nest is een kommetje in een pluk hangend baardmos of andere epifyten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in alle drie Andesketens, de Sierra Nevada de Santa Marta en de Serranía de Perijá. Ecuador: op beide Andesflanken en in het westelijk laagland. Peru: langs de hele oostflank van de Andes en in het noordwesten. Bolivia: in de Yungas en in het oostelijk laagland en de heuvels van Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos en in het grootste deel van het Amazonelaagland. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Texas en Mexico tot het noorden van Argentinië en Uruguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let in gemengde groepen in de boomkronen langs bosranden en wegen op de Andesflanken op de stijgende triller. Hij foerageert vaak hoog en beweeglijk tussen de epifyten; wacht tot hij aan de buitenkant van de kroon verschijnt.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in deze afbakening. De soort heeft een grote verspreiding en is in geschikt bos algemeen; ze verdraagt bosranden en halfopen terrein, maar verdwijnt waar het bos geheel wordt gekapt.
Wetenschappelijke naam
Setophaga pitiayumi | (Vieillot, 1817)
Vieillot beschreef de soort in 1817 als Sylvia pitiayumi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Setophaga werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks sēs (genitief sētos), 'mot', en -phagos, '-etend', dus 'motteneter'. De soortnaam is ontleend aan pitiayumí, de Guaraní-naam voor de vogel in Paraguay, die 'kleine gele borst' betekent. Félix de Azara tekende de naam in 1802 op; Vieillot nam hem in 1817 over. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.