Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Matorraltapaculo

Matorraltapaculo | Scytalopus griseicollis

Pale-bellied Tapaculo | Churrín de matorral | Macuquinho-de-barriga-clara

De matorraltapaculo is een kleine, grijze tapaculo met een lichte buik van het struweel van het hooggebergte in de Oostelijke Andes van Colombia. Hij leeft vooral in laag struikgewas van páramo en elfenwoud en verdraagt verstoord en versnipperd leefgebied beter dan veel verwanten. Vroeger werd hij tot de magelhaentapaculo gerekend.

Matorraltapaculo (Scytalopus griseicollis)
Foto: Oleg Rouvinski Vasilieva — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een triller, soms voorafgegaan door een losse toon; tussen de ondersoorten verschilt hij enigszins. Ook de alarmroep is een korte triller.

Luister: ZangXC558141

Opname: Andres Angulo Rubiano — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10–11,5 cm, rond, met een korte staart en een dunne snavel. Grotendeels grijs en van onderen duidelijk lichter, met grijsbruine rug en vleugels en oranjebruine, meestal donker gebandeerde stuit, flanken en onderstaart. De ondersoort gilesi in Santander heeft een donkerder rug en leigrijze onderdelen; morenoi in het noorden heeft een bruine mantel. Vrouwtjes zijn doorgaans wat bruiner dan mannetjes. Jongen zijn bruin en gebandeerd.

Verwarrings­soorten

Spillmanns tapaculo Scytalopus spillmanni leeft meestal lager, in het bergbos zelf, is donkerder grijs en heeft een lange, aanzwellende triller. De zwarte tapaculo Scytalopus latrans is vrijwel geheel zwartachtig en leeft meestal lager. De witkruintapaculo Scytalopus atratus leeft lager en heeft een witte kruinvlek. De perijátapaculo Scytalopus perijanus, alleen in de Serranía del Perijá, is doffer grijs, met minder bruin op de bovendelen, en zingt sneller en hoger. Bij tapaculo's is de zang het belangrijkste kenmerk.

Leefgebied

Laag struikgewas in páramo en elfenwoud, struweel aan bosranden en plaatselijk bamboe (Chusquea); zelden binnen gesloten berg- en eikenbos. Meestal tussen 2000 en 3900 m. Verdraagt verstoord en versnipperd struweel. Zoekt op en vlak boven de grond naar kleine geleedpotigen. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia, in de Oostelijke Andes van Cundinamarca en Boyacá noordwaarts door Santander tot Norte de Santander. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied net over de grens in het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend in de páramo en het struweel boven Bogotá, bijvoorbeeld in Chingaza, naar de triller uit laag struikgewas. De vogel verschijnt soms kort aan de rand van een struik; wacht stil bij een opening.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt verstoord leefgebied, maar de ondersoort gilesi heeft een klein verspreidingsgebied en het leefgebied van morenoi is sterk versnipperd en aangetast.

Wetenschappelijke naam

Scytalopus griseicollis | (de Lafresnaye, 1840)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1840 als Merulaxis grisei-collis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam komt van Latijn griseicollis, van middeleeuws Latijn griseus, 'grijs', en collum, 'hals': met grijze hals. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.