Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Middelste grondvink
Middelste grondvink | Geospiza fortis
Medium Ground Finch | Pinzón terrestre mediano | Tentilhão-terrestre-médio
De middelste grondvink is een van de talrijkste darwinvinken van de Galápagos en het hoofdonderwerp van het langjarige veldonderzoek naar evolutie op het eilandje Daphne Major. Daar is gemeten hoe de gemiddelde snavelgrootte binnen enkele jaren veranderde na droogte en na de komst van de grote grondvink. De snavel varieert sterk in grootte, zodat de soort overgangen vormt naar de kleine en de grote grondvink.
Geluid
De zang is een korte, eenvoudige frase van enkele tonen, vaak herhaald, per mannetje steeds hetzelfde type, dat het als jong van zijn vader leert. De roep is een kort tsjip.
Opname: Paul Driver — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een korte, diepe, kegelvormige snavel die per eiland en per vogel sterk in grootte verschilt. Volwassen mannetjes zijn geheel zwart, met witachtige randen aan de onderstaartdekveren; ze worden in de loop van enkele jaren geleidelijk zwarter. Vrouwtjes en jonge vogels zijn grijsbruin van boven en sterk donker gestreept van onder. De snavel is in de broedtijd zwart, daarbuiten lichter, hoornkleurig.
Verwarringssoorten
De kleine grondvink Geospiza fuliginosa is kleiner, met een kleinere, spitsere snavel; vogels met een kleine snavel zijn niet altijd met zekerheid te onderscheiden. De grote grondvink Geospiza magnirostris is groter, met een zeer zware snavel en een hoekiger kop. De cactusgrondvink Geospiza scandens heeft een langere, spitsere snavel. De boomvinken (Camarhynchus) hebben een papegaaiachtig gebogen snavel en zijn bovenop olijfkleuriger.
Leefgebied
Vooral de droge laaglandzone met struiken, Opuntia en lavavelden, maar ook hoger in het Scalesia-bos en de vochtige zone, en in tuinen en dorpen. Eet vooral zaden van uiteenlopende grootte, die hij op de grond zoekt, daarnaast bloemen, knoppen en insecten. Broedt in het regenseizoen; het nest is een bolvormig bouwsel met een ingang opzij, vaak in een cactus of struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Endemisch voor de Galápagos, op de meeste centrale en grotere eilanden, onder meer Santa Cruz, Isabela, Santiago, Fernandina, San Cristóbal, Floreana, Pinzón, Rábida, Baltra en Daphne Major, en ook op Pinta en Marchena. Ontbreekt op Española, Genovesa, Wolf en Darwin. Komt niet voor op het vasteland van Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia.
- Jaarrond
Hoe en wanneer kijken
Algemeen in Puerto Ayora en rond het onderzoeksstation op Santa Cruz, en in de droge zone van de meeste bezochte eilanden. Vergelijk de snavel met die van kleine grondvinken in hetzelfde groepje; vogels zijn weinig schuw en vaak van dichtbij te bekijken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd en talrijk. De aantallen schommelen sterk met droge en natte jaren. De ingevoerde parasitaire vlieg Philornis downsi veroorzaakt hoge sterfte onder nestjongen.
Wetenschappelijke naam
Geospiza fortis | Gould, 1837
Gould beschreef de soort in 1837 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Geospiza voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks gē, 'aarde, grond', en spiza, 'vink': een grondvink. De soortnaam komt van Latijn fortis, 'sterk, krachtig', naar de stevige snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Galápagoseilanden, Ecuador.