Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Cactusgrondvink
Cactusgrondvink | Geospiza scandens
Common Cactus Finch | Pinzón cactero común | Tentilhão-dos-cactos
De cactusgrondvink is een darwinvink die nauw verbonden is met de Opuntia-cactussen van de droge laaglanden van de Galápagos. Met zijn lange, spitse snavel haalt hij nectar en stuifmeel uit de cactusbloemen en zaden uit de vruchten. De soort speelt een hoofdrol in het bekende langjarige evolutieonderzoek op het eilandje Daphne Major.
Geluid
De zang is een korte, eenvoudige frase die vaak herhaald wordt. Elk mannetje zingt één zangtype, dat het als jong van zijn vader leert.
Opname: Eric DeFonso — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm, met een lange, spitse, licht gebogen snavel. Volwassen mannetjes zijn geheel zwart, met een zwarte snavel; ze worden in de loop van enkele jaren geleidelijk zwarter. Vrouwtjes en jonge vogels zijn grijsbruin van boven en sterk donker gestreept van onder, met een lichtere snavel. Na het bezoeken van cactusbloemen hebben vogels vaak geel stuifmeel op voorhoofd en snavel.
Verwarringssoorten
De kleine grondvink Geospiza fuliginosa is kleiner, met een korte, kegelvormige snavel. Andere grondvinken op dezelfde eilanden hebben een kortere, diepere snavel. Op Española leeft in plaats daarvan de españolagrondvink Geospiza conirostris, met een zwaardere snavel, en op Genovesa de genovesacactusgrondvink Geospiza propinqua; deze soorten overlappen niet met de cactusgrondvink.
Leefgebied
De droge laaglandzone met Opuntia-cactussen, en de aangrenzende kust en lavavelden. Eet nectar, stuifmeel en zaden van Opuntia, opent de cactusvruchten en eet daarnaast insecten en zaden van andere planten. Bouwt het nest meestal in een Opuntia.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Endemisch voor de Galápagos, op de meeste centrale en noordelijke eilanden, onder meer Santa Cruz, Santiago, Isabela, San Cristóbal, Floreana, Santa Fe, Rábida, Pinta, Marchena en Daphne Major. Ontbreekt op Española, Genovesa en Fernandina. Komt niet voor op het vasteland van Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia.
- Jaarrond
Hoe en wanneer kijken
Bij bloeiende Opuntia-cactussen in de droge zone, zoals rond Puerto Ayora en het onderzoeksstation op Santa Cruz. De vogels zijn weinig schuw en vaak van dichtbij te bekijken.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Ingevoerde planten, geiten en ratten tasten de Opuntia-bestanden aan, en de ingevoerde parasitaire vlieg Philornis downsi treft ook deze soort. In droge jaren nemen de aantallen sterk af.
Wetenschappelijke naam
Geospiza scandens | (Gould, 1837)
Gould beschreef de soort in 1837 als Cactornis scandens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Geospiza werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van Grieks gē, 'aarde, grond', en spiza, 'vink': een grondvink. De soortnaam komt van Latijn scandens, 'klimmend', naar het klauteren in cactussen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Isla Santiago, Galápagos.