Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Olijfstreeppipratiran

Olijfstreeppipratiran | Mionectes olivaceus

Olive-striped Flycatcher | Mosquerito olivirrayado | Abre-asa-listrado

De olijfstreeppipratiran is een gestreepte, olijfgroene tiran van vochtig bos in de voetheuvels en de lagere bergzone, aan de Pacifische kant ook in het laagland. Hij leeft vooral van kleine bessen en zit vaak lang stil in de ondergroei. Een deel van de vogels trekt buiten de broedtijd naar lagere hoogten.

Olijfstreeppipratiran (Mionectes olivaceus)
Foto: Fernando Flores from Caracas, Venezuela — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het mannetje zingt een reeks zeer hoge, dunne en ijle tonen, vaak lange tijd achter elkaar vanaf een vaste zangplek; verder een zacht tsip.

Luister: ZangXC1074011

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een dunne, donkere snavel. Kop en bovendelen zijn olijfgroen, met een kleine gele of lichte vlek achter het oog. De onderdelen zijn olijfgroen en geel gestreept, van de keel tot op de buik; de buik is lichter geel. De vleugels zijn olijfgroen zonder duidelijke vleugelstrepen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De streepnekpipratiran Mionectes striaticollis heeft een grijzere kop, strepen vooral op keel en hals en een effen gele buik, en leeft meestal hoger. De okerbuikpipratiran Mionectes oleagineus heeft een okerkleurige buik zonder strepen. De incaleptopogon Leptopogon taczanowskii en verwante soorten hebben duidelijke vleugelstrepen en een donkere oorvlek.

Leefgebied

De ondergroei en middelste etage van vochtig voetheuvelbos en lager bergbos, bosranden en oud secundair bos, ruwweg van zeeniveau aan de Pacifische kant en ongeveer 600 m aan de oostflank tot 2000 m, plaatselijk hoger. Eet vooral kleine bessen, met name van melastomen en maretak, aangevuld met insecten. Het nest is een peervormige constructie van mos, opgehangen aan een wortel of tak, vaak boven een beek of oever.

Verspreiding en trek

Colombia: in de Pacifische laaglanden en in de voetheuvels en lagere bergzone van de drie Andesketens en de Sierra Nevada de Santa Marta. Ecuador: in het westen van Esmeraldas tot El Oro en aan de oostflank van de Andes. Peru: aan de oostflank van Amazonas tot Cusco en Puno, plaatselijk ook in de voetheuvels van Madre de Dios. Bolivia: niet of nauwelijks; er zijn hooguit enkele losse meldingen. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Costa Rica en Panama tot Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij vruchtdragende melastomen en maretak langs bosranden in de voetheuvels, bijvoorbeeld in het westen van Ecuador of aan de oostflank in Peru; een hoge, ijle zang uit de ondergroei verraadt vaak een zingend mannetje.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd. De soort is recent anders afgebakend en heeft daardoor nog geen eigen beoordeling. Zij is wijdverbreid en verdraagt bosranden en secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Mionectes olivaceus | Lawrence, 1868

Lawrence beschreef de soort in 1868 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Mionectes werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks meionektēs, 'die tekortkomt, klein', van meionekteō, 'te weinig hebben'. Cabanis (1844) beschreef de soorten als kleine vogels. De soortnaam komt van Latijn olivaceus, 'olijfgroen', naar het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Barranca, Puntarenas, Costa Rica.