Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Okerbuikpipratiran
Okerbuikpipratiran | Mionectes oleagineus
Ochre-bellied Flycatcher | Mosquero ocrillo | Abre-asa
De okerbuikpipratiran is een kleine, onopvallende tiran van vochtig laaglandbos, met een olijfgroene rug en een okerkleurige buik. Hij leeft grotendeels van kleine bessen en tilt voortdurend één vleugel op, een gewoonte die zijn hele geslacht kenmerkt. Mannetjes zingen in losse groepen, elk op een eigen plek in de ondergroei.
Geluid
Een zacht tsip of tchip. Het baltsende mannetje laat langdurig een reeks herhaalde, schorre en piepende frasen horen, begeleid door het optillen van de vleugels.
Opname: Mauricio Cuéllar Ramírez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13 cm, met een dunne, donkere snavel met lichte basis en een smalle, lichte oogring. Kop, rug en borst zijn olijfgroen, de keel grijzig olijf. Buik en onderstaartdekveren zijn warm okerkleurig. De vleugels zijn donker olijf met twee vage, okerkleurige vleugelstrepen; de randen van de slagpennen zijn okerkleurig. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
McConnells pipratiran Mionectes macconnelli lijkt er sterk op, maar heeft effen vleugeldekveren zonder vleugelstrepen en is van onder egaler en donkerder oker; de soorten verschillen ook in zang en baltsgedrag. De olijfstreeppipratiran Mionectes olivaceus is van onder gestreept. Vrouwtjes van manakins, zoals de blauwkruinmanakin Lepidothrix coronata, zijn gedrongener, met een kortere staart en een kortere, bredere snavel.
Leefgebied
De ondergroei en middelste etage van vochtig laaglandbos, ook bosranden, secundair bos, várzea en tuinen met fruitbomen, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Eet vooral kleine bessen, onder meer van maretak, melastomen en Clusia, aangevuld met insecten en spinnen. Het nest is een peervormige constructie van mos en vezels, opgehangen aan een wortel of liaan, vaak boven water of langs een oever.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: wijdverbreid in het laagland en de voetheuvels, aan de Pacifische kant, in het Caribische noorden, in de Magdalenavallei en in het Amazonegebied. Ecuador: in het westelijk laagland en in het Amazonegebied. Peru: in het Amazonegebied en de oostelijke voetheuvels, en in het noordwesten in Tumbes. Bolivia: in het laagland van Pando, Beni, La Paz, Cochabamba en Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let in laaglandbos op een kleine, olijfgroene vogel die met korte tussenpozen één vleugel optilt; hij komt graag naar struiken en bomen met kleine bessen, vaak samen met tangares en manakins.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is zeer wijdverbreid en komt ook voor in secundair bos en aan bosranden.
Wetenschappelijke naam
Mionectes oleagineus | (Lichtenstein, 1823)
Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als M[uscicapa] oleaginea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Mionectes werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks meionektēs, 'die tekortkomt, klein', van meionekteō, 'te weinig hebben'. Cabanis (1844) beschreef de soorten als kleine vogels. De soortnaam komt van Latijn oleagineus, 'olijfkleurig', naar het olijfgroene verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.