Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › McConnells pipratiran

McConnells pipratiran | Mionectes macconnelli

McConnell's Flycatcher | Mosquero de McConnell | Abre-asa-da-mata

McConnells pipratiran is een tweelingsoort van de okerbuikpipratiran, die vooral in het binnenste van hoog laaglandbos en voetheuvelbos leeft. Uiterlijk zijn beide vrijwel gelijk; zang en baltsgedrag verschillen. De vogels van de voetheuvels in Peru en Bolivia worden wel tot een eigen ondersoort, peruanus, gerekend.

McConnells pipratiran (Mionectes macconnelli)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zacht tsip. Het baltsende mannetje laat een reeks snelle, droge en piepende tonen horen, die anders klinken dan de schorre frasen van de okerbuikpipratiran, en spreidt daarbij afwisselend de vleugels.

Luister: ZangXC791131

Opname: Fernando Igor de Godoy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een dunne, donkere snavel. Kop, rug en borst zijn olijfgroen, de keel grijzig olijf. Buik en onderstaartdekveren zijn egaal okerkleurig, iets donkerder dan bij de okerbuikpipratiran. De vleugeldekveren zijn effen olijf, zonder vleugelstrepen. Tilt net als zijn verwanten regelmatig één vleugel op. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De okerbuikpipratiran Mionectes oleagineus heeft twee vage, okerkleurige vleugelstrepen en is van onder iets lichter; hij leeft meer aan bosranden, in secundair bos en in várzea. Zang en baltsgedrag zijn het betrouwbaarste verschil. De olijfstreeppipratiran Mionectes olivaceus is van onder gestreept.

Leefgebied

De ondergroei en middelste etage van vochtig bos op terra firme en in de voetheuvels, vooral in het binnenste van het bos, van het laagland tot ongeveer 1300 m, plaatselijk hoger. Eet vooral kleine bessen en zaden van maretak en melastomen, aangevuld met insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in het zuidoosten, in het laagland en de voetheuvels van Junín, Ayacucho, Cusco, Puno en Madre de Dios. Bolivia: in het laagland en de voetheuvels van het noorden en midden, van Pando en La Paz tot Cochabamba en Santa Cruz. Colombia: vrijwel ontbrekend; er zijn enkele meldingen uit het noorden van het land, die bevestiging behoeven. Ontbreekt in Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Guianaschild van Venezuela tot de Guyana's en in het Amazonegebied van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in hoog, ongestoord bos in Madre de Dios of in de voetheuvels van Cusco en Puno; waar beide soorten voorkomen, helpen de zang van het mannetje en het ontbreken van vleugelstrepen bij de herkenning.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is gebonden aan ongestoord bos, maar heeft een groot verspreidingsgebied.

Wetenschappelijke naam

Mionectes macconnelli | (Chubb, 1919)

Chubb beschreef de soort in 1919 als Pipromorpha oleaginea macconnelli; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Mionectes werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks meionektēs, 'die tekortkomt, klein', van meionekteō, 'te weinig hebben'. Cabanis (1844) beschreef de soorten als kleine vogels. De soortnaam eert Frederick Vavasour McConnell (1868–1914), een Engelse reiziger en verzamelaar. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kamakabra-rivier, Guyana.