Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Suiriritiran

Suiriritiran | Suiriri suiriri

Suiriri Flycatcher | Suirirí común | Suiriri-cinzento

De suiriritiran is een grijs met witte tiran van het Chaco-bos en het cerrado, die in het gidsgebied alleen in het oosten en zuiden van Bolivia voorkomt. Hij foerageert hoog in boomkronen en paren roepen vaak samen, waarbij ze de vleugels heffen. Vogels uit het cerrado en uit de Chaco verschillen in kleur en worden soms als aparte soorten behandeld.

Suiriritiran (Suiriri suiriri)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een levendige, kwetterende reeks als swie-swie-swie of tjie-wi-tjie-wi, vaak door beide vogels van een paar tegelijk, met heffen van de vleugels.

Luister: ZangXC1006649

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15 cm, met een rechte, zwarte snavel. Kruin en rug zijn grijs, met een korte witachtige streep boven de teugel. De vleugels zijn zwartachtig, met brede witte vleugelstrepen en witte randen aan de tertials en armpennen. De staart is donker. De keel is witachtig, de borst lichtgrijs. Vogels uit de Chaco hebben een witte buik; vogels uit het cerrado hebben een lichtgele buik, een lichtere stuit en een lichte staartpunt. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De struikvliegenpikker Sublegatus modestus heeft een korte, zwarte snavel, een lichte wenkbrauwstreep en een gelere buik. De witkuiftachuri Serpophaga subcristata is kleiner, met een heel klein snaveltje en een kuifje met wit. De muisgrijze vliegenpikker Nesotriccus murinus is bruiner, met okerkleurige vleugelstrepen en een lichte wenkbrauwstreep.

Leefgebied

Droogbos en doornbos van de Chaco, halfopen Chiquitano-bos, cerrado en savanne met bomen, in het laagland en op de lagere hellingen. Foerageert in de kroon van bomen, waar hij insecten van bladeren en takken pikt of in een korte vlucht vangt. Het nest is een klein, ondiep kommetje op een horizontale tak, bekleed met korstmos.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Bolivia: in de Chaco in Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija en in het cerrado en de savannen van het oosten van Santa Cruz en Beni. Zuidelijke vogels trekken in de zuidelijke winter deels noordwaarts. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, Argentinië, Uruguay en het binnenland van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het Chaco-bos ten zuiden van Santa Cruz of in het cerrado van Noel Kempff Mercado en let op paren die in de boomkronen kwetteren en de vleugels heffen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft te lijden onder de omzetting van Chaco en cerrado in landbouwgrond, maar is nog wijdverbreid.

Wetenschappelijke naam

Suiriri suiriri | (Vieillot, 1818)

Vieillot beschreef de soort in 1818 als Muscicapa suiriri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Suiriri werd in 1840 ingevoerd door D'Orbigny, ACVMD. De geslachtsnaam komt uit het Guaraní, waar suiriri een verzamelnaam is voor middelgrote tirannen. De soortnaam is dezelfde Guaraní-naam suiriri, een verzamelnaam voor middelgrote tirannen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Puerto Pinasco, Paraguay.