Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Opaalkruintangare
Opaalkruintangare | Tangara callophrys
Opal-crowned Tanager | Tangara opalina | Saíra-opala
De opaalkruintangare is de grootste soort van zijn geslacht in het Amazonelaagland: zwart en paarsblauw, met een bleke, opaalkleurig glanzende band over voorhoofd en wenkbrauw en een even bleke stuit. Hij leeft hoog in de kronen van het westelijke Amazonebos, meestal in gemengde groepen tangaren. Het verspreidingsgebied is kleiner dan dat van de meeste Amazonische tangaren.
Geluid
Hoge, dunne tsit-roepjes en een scherp, droog tsjippen; weinig opvallend.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm. Voorhoofd en een brede wenkbrauwstreep tot op de achterkop zijn bleek opaalkleurig, zilverig strogeel met roze en groene glans. Kruin, nek, rug en mantel zijn zwart, de stuit is net zo bleek opaalkleurig als de kop. Gezicht, keel en borst zijn diep violetblauw; het midden van de buik is zwart. Vleugels en staart zijn zwart met blauwe randen. De snavel is zwart. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer met een minder duidelijke kopband.
Verwarringssoorten
De opaalstuittangare Tangara velia heeft een bleke stuit maar een blauwe kop zonder opaalband en een kastanjebruine onderbuik. De turkooistangare Tangara mexicana heeft een lichtgele buik en geen bleke kopband. De zwartmaskerpitpit Dacnis lineata is kleiner, met een spitse snavel en een witte buik.
Leefgebied
Kronen en randen van vochtig laaglandbos op terra firme en in várzea, ook voetheuvelbos aan de voet van de Andes, meestal onder 1000 m. Eet kleine vruchten en zoekt insecten op takken, in paartjes of kleine groepjes met gemengde groepen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het zuidoosten, in het Amazonegebied; in Ecuador in het laagland en de voetheuvels ten oosten van de Andes; in Peru in het noorden en midden van het laagland ten oosten van de Andes, zuidwaarts schaarser; in Bolivia mogelijk alleen in het uiterste noorden. Komt niet voor op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Vanaf uitkijktorens en boomkroonpaden bij lodges in het Amazonegebied van Ecuador en Noord-Peru, met gemengde groepen tangaren. De bleke kopband en stuit springen ook op afstand in het oog.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Vrij schaars en hoog in de kronen levend, maar het leefgebied is grotendeels intact; plaatselijk ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Tangara callophrys | (Cabanis, 1849)
Cabanis beschreef de soort in 1849 als H[ypothlypis] callophrys; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tangara werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt uit het uitgestorven Tupi, waarin tangara 'danser' betekent. De soortnaam komt van Grieks kallos, 'schoonheid', en ophrus, 'wenkbrauw', naar de opaalkleurige wenkbrauwstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Solimões, Brazilië.