Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Palmkruiper
Palmkruiper | Berlepschia rikeri
Point-tailed Palmcreeper | Palmero | Limpa-folha-do-buriti
De palmkruiper is een grote ovenvogel die vrijwel uitsluitend in de kronen van moriche-palmen (Mauritia flexuosa) leeft. Met zijn zwart-wit gestreepte kop en borst en roodbruine rug en staart is hij binnen de familie zonder naaste verwanten; hij is de enige soort van zijn geslacht. Zijn luide, rinkelende roep klinkt vaak als eerste uit een aguajal.
Geluid
Een luide, rinkelende reeks van snel herhaalde tonen, kie-kie-kie-kie-kie, die versnelt en weer afneemt, vaak in duet en vooral bij zonsopkomst en in de schemering.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
21–22 cm, met een lange, rechte, zwartachtige snavel en een staart met spitse, stijve pennen. Kop, hals en onderdelen zijn zwart met dichte, witte strepen en vlekken. Rug, vleugels en staart zijn effen kastanjebruin. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Weinig andere vogels van palmmoerassen hebben deze combinatie van een zwart-wit gestreepte kop en borst met een effen roodbruine rug. De gestreepte muisspecht Xiphorhynchus obsoletus en de priemsnavelmuisspecht Dendroplex picus leven ook in moerasbos, maar zijn bruin, klimmen langs stammen en steunen op hun staart.
Leefgebied
Stands van moriche-palmen in palmmoerassen (aguajales), langs rivieren en in savannes in het laagland, tot ongeveer 600 m. Zoekt in de bladvoeten en tussen de afgestorven bladeren van de palmen naar insecten, spinnen en kleine kikkers. Het nest is een kom van plantenvezels in de kroon van een palm.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: plaatselijk ten oosten van de Andes, in de Llanos en het Amazonelaagland. Ecuador: plaatselijk in het oostelijke laagland. Peru: verspreid in het Amazonelaagland. Bolivia: in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied en het centrum van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in palmmoerassen en bij rijen moriche-palmen langs rivieren, vooral in de vroege ochtend en tegen de avond. De vogels zitten vaak hoog in de kroon en roepen vanaf de bladstelen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is gebonden aan moriche-palmen en verdwijnt waar die worden gekapt, maar de palmmoerassen in het Amazonegebied zijn nog uitgestrekt.
Wetenschappelijke naam
Berlepschia rikeri | (Ridgway, 1887)
Ridgway beschreef de soort in 1887 als Picolaptes rikeri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Berlepschia werd in 1887 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam eert Hans von Berlepsch (1850–1915), Duits ornitholoog en verzamelaar van Zuid-Amerikaanse vogels, die Ridgway op de verschillen met Picolaptes wees. De soortnaam eert C.B. Riker, die het typespecimen verzamelde waarmee Ridgway de soort beschreef. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Diamantina bij Santarém, Brazilië.