Alle soorten › Koekoeksvogels › Koekoeken › Pauwkoekoek
Pauwkoekoek | Dromococcyx pavoninus
Pavonine Cuckoo | Cuclillo pavonino | Peixe-frito-pavonino
De pauwkoekoek is een kleine, donkere bosbewoner met een brede, gestippelde staart, de kleinere verwant van de fazantkoekoek. Hij leeft verscholen in het onderhout van het laagland- en voetheuvelbos en wordt bijna alleen aan zijn roep opgemerkt. Het is een broedparasiet van kleine zangvogels.
Geluid
Een reeks heldere, hoge fluittonen, pie-pie pie-pie-pie, twee tonen gevolgd door drie snellere, waarvan de laatste soms trillend; met tussenpozen herhaald, vooral in de schemering en 's nachts.
Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
27–30 cm, met een kleine kop, een korte, donkere kuif en een lange, brede, getrapte staart; de bovenste staartdekveren zijn verlengd en, net als de staartveren, wit getopt. Kruin en kuif zijn donker roodbruin tot zwartachtig. Achter het oog loopt een smalle roestgele streep. De bovendelen zijn donker chocoladebruin met kleine lichte vlekjes op de vleugeldekveren. Keel en borst zijn egaal roestgeel, zonder vlekken; de buik is wit. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met minder duidelijke lichte vlekjes.
Verwarringssoorten
De fazantkoekoek Dromococcyx phasianellus is groter en lichter bruin, met een roodbruine kuif, een witte streep achter het oog en een donker gevlekte borst. De gestreepte koekoek Tapera naevia leeft in open land, is gestreept op de bovendelen en heeft witte onderdelen en een smallere staart zonder witte stippen.
Leefgebied
Het onderhout en de middelste lagen van vochtig laaglandbos en voetheuvelbos op terra firme, plaatselijk in bamboebos en dicht secundair bos, tot ongeveer 1100 m. Leeft alleen in dichte begroeiing, vaak in lianen en jonge bomen, en eet grote insecten. Broedparasiet; legt zijn eieren in de nesten van kleine tirannen, onder meer van soorten met een gesloten of hangend nest.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Plaatselijk en schaars. In Colombia in het oosten, aan de voet van de Andes en in het Amazonegebied. In Ecuador slechts enkele waarnemingen in het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland en de voetheuvels van de oostflank, vooral in het midden en zuiden. In Bolivia in het noordelijke laagland en de voetheuvels van de Yungas. Ontbreekt aan de Pacifische kant en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's, Amazonisch Brazilië, het Atlantische bos van Oost-Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de schemering in het voetheuvelbos van Zuidoost-Peru en Noord-Bolivia, bijvoorbeeld in het Manu-gebied, naar de hoge fluitreeks. De vogel zingt vanuit dichte begroeiing en blijft daar meestal verborgen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Schaars en weinig waargenomen; gevoelig voor ontbossing in het laagland en de voetheuvels.
Wetenschappelijke naam
Dromococcyx pavoninus | Pelzeln, 1870
Pelzeln beschreef de soort in 1870 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Dromococcyx werd in 1832 ingevoerd door Wied-Neuwied. De geslachtsnaam komt van Grieks dromos, 'het rennen', en kokkux, 'koekoek': 'renkoekoek'. De soortnaam pavoninus is Latijn voor 'pauwachtig', getekend of gekleurd als een pauwenstaart, van pavo, 'pauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Engenho do Gama en Arimani, Brazilië.