Alle soorten › Trogonachtigen › Trogons › Pauwquetzal
Pauwquetzal | Pharomachrus pavoninus
Pavonine Quetzal | Quetzal pavonino | Quetzal-pavão
De pauwquetzal is de enige quetzal van het Amazonelaagland. Het mannetje is glanzend groen met een karmijnrode buik en heeft als enige quetzal een rode snavel. Hij zit vaak lang stil in het middelste en hogere bladerdak van hoog bos en verraadt zich vooral door zijn fluitende zang.
Geluid
De zang is een herhaalde, langgerekte fluittoon die eerst stijgt en dan daalt, soms gevolgd door een kort, droog keelgeluid. Daarnaast een kakelend gekwetter.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
33 cm. Het mannetje is metaalglanzend groen op kop, borst en bovendelen, met een karmijnrode buik en onderstaartdekveren. De lange groene bovenstaartdekveren reiken tot aan de staartpunt, maar vormen geen sleep. De staart is van onderen zwart. De snavel is oranjerood. Het vrouwtje is doffer, met een bruinere kop en borst, minder rood op de buik en een donkere snavel met een roodachtige basis; de buitenste staartpennen kunnen van onderen fijne lichte bandjes tonen.
Verwarringssoorten
De goudkopquetzal Pharomachrus auriceps heeft een gele snavel en leeft in het bergbos; in de voetheuvels kunnen beide soorten elkaar naderen. De kuifquetzal Pharomachrus antisianus heeft een korte kuif op het voorhoofd en bij het mannetje een witte onderstaart, en leeft hoger in de Andes. De trogons van het laagland (geslacht Trogon) zijn kleiner, met een kortere staart en bij de meeste soorten een witte borstband of een gebandeerde onderstaart; geen van hen heeft een rode snavel.
Leefgebied
Hoog vochtig laaglandbos, vooral terra firme, maar ook várzea en voetheuvelbos, van het laagland tot ongeveer 1000 m. Eet vooral vruchten, die hij biddend in de vlucht van de takken plukt, en daarnaast grote insecten. Broedt in een holte in een rotte boomstam.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Amazonelaagland in het zuidoosten. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en in het westen en midden van het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend naar de fluitzang en zoek bij vruchtdragende bomen in hoog bos. Vanaf uitkijktorens in het bladerdak, zoals bij lodges in het oosten van Ecuador en in het zuidoosten van Peru, zie je de vogel op ooghoogte.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdwijnt waar het hoge bos wordt gekapt.
Wetenschappelijke naam
Pharomachrus pavoninus | (Spix, 1824)
Spix beschreef de soort in 1824 als Trogon pavoninus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pharomachrus werd in 1832 ingevoerd door De la Llave. De geslachtsnaam komt van Grieks pharos, 'mantel', en makros, 'lang', naar de lange dekveren. Latijn pavoninus betekent 'pauwachtig', naar de groene glans van het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Negro, Amazonas, Brazilië.