Alle soorten › Zangvogels › Vireo's › Philadelphiavireo

Philadelphiavireo | Vireo philadelphicus

Philadelphia Vireo | Vireo de Filadelfia | Juruviara-de-filadélfia

De philadelphiavireo is een kleine Noord-Amerikaanse vireo die in Midden-Amerika overwintert. Het gidsgebied ligt aan de zuidrand van zijn winterkwartier: in Colombia is hij een schaarse wintergast, in Ecuador een uitzonderlijke. Hij zoekt voedsel in het blad van bosranden en tuinen.

Philadelphiavireo (Vireo philadelphicus)
Foto: Mykola Swarnyk — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

In het winterkwartier meestal stil; soms een nasaal, scheldend geluid. De zang op de broedplaatsen lijkt op die van de roodoogvireo, maar is hoger en langzamer.

Luister: ZangXC1013942

Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een korte, donkere snavel en een ronde kop. Kruin grijs, met een witte wenkbrauwstreep en een donkere oogstreep die ook door de teugel loopt. Rug, vleugels en staart zijn grijsachtig olijf, zonder vleugelstrepen. Keel en midden van de borst zijn lichtgeel, de buik is witter. De seksen zijn gelijk; najaarsvogels zijn vaak geler.

Verwarrings­soorten

De orpheusvireo Vireo gilvus is grijzer en minder geel, met lichte teugels en een vagere oogstreep. De witbrauwvireo Vireo leucophrys heeft een bruine kap en leeft het hele jaar in de bergbossen. De tennesseezanger Leiothlypis peregrina heeft een dunnere, spitse snavel, een groenere rug en witte onderstaartdekveren, en is in dezelfde streken veel talrijker.

Leefgebied

Bosranden, secundair bos, schaduwkoffie, tuinen en parken met bomen, van het laagland tot ongeveer 2000 m. Zoekt in het blad naar insecten, vaak in gemengde groepen. Broedt in Canada en het noorden van de Verenigde Staten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: schaarse wintergast, vooral op San Andrés en Providencia en in de Andes en de Pacifische laagvlakte. Ecuador: zeer weinig waarnemingen, onder meer in Quito. Ontbreekt in Peru en Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt hij in Noord-Amerika en overwintert hij vooral van Guatemala tot Panama.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let tussen oktober en april in Colombia in gemengde groepen in tuinen en bosranden op een vireo met gele keel en donkere teugelstreep; op San Andrés zijn de kansen het grootst.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De wereldstand is stabiel tot toenemend.

Wetenschappelijke naam

Vireo philadelphicus | (Cassin, 1851)

Cassin beschreef de soort in 1851 als Vireosylvia philadelphica; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Vireo werd in 1808 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam is Latijn vireo, een groene trekvogel, mogelijk het vrouwtje van de wielewaal of de groenling; verwant aan virere, 'groen zijn'. De soortnaam verwijst naar Philadelphia (Pennsylvania), niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit bij Philadelphia, Pennsylvania, Verenigde Staten.