Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Piurasfenops
Piurasfenops | Sphenopsis piurae
Piura Hemispingus | Hemispingo de Piura | Sanhaço-de-piura
De piurasfenops is een kleine tangare van het bergbos op de westflank van de Andes in zuid-Ecuador en noordwest-Peru. Een zwart masker, een lange witte wenkbrauwstreep en een roodbruine borst kenmerken hem. Hij werd lang als vorm van de zwartoorsfenops beschouwd, maar verschilt daarvan in kleed en zang.
Geluid
De zang is een snel, ratelend gekwetter, vaak als duet van een paartje, en klinkt duidelijk anders dan dat van de zwartoorsfenops. De roep is een hoog tsit.
Opname: Peter de Rouw — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm, met een dunne, spitse, donkere snavel. Kruin en nek grijs. Een lange, witte wenkbrauwstreep scheidt de kruin van een breed zwart masker over teugel en oorvlak; de kin is zwartachtig. Bovendelen, vleugels en staart olijfgroen. Keel en borst roodbruin tot kaneelkleurig, buik lichter okerkleurig. Seksen gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met een minder scherp masker.
Verwarringssoorten
De okerborstsfenops Sphenopsis ochracea verder naar het noorden op de westflank is dof, met nauwelijks een masker en okerkleurige onderdelen. De zwartoorsfenops Sphenopsis melanotis komt op de oostflank voor; noordelijke vogels hebben een vagere wenkbrauwstreep. De zwartkruinhemispingus Kleinothraupis atropileus is groter, met een zwarte kruin en okergele onderdelen.
Leefgebied
Ondergroei en bosranden van vochtig en halfvochtig bergbos op de westflank, ook struikgewas en bamboe, ruwweg tussen 1800 en 2900 m. Foerageert in paartjes laag in het struikgewas op insecten, vaak in gemengde troepen. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Ecuador op de westflank van de Andes in het zuiden, vooral in Loja. In Peru op de westflank van de Andes in het noordwesten, in Piura, Lambayeque en Cajamarca. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
Hoe en wanneer kijken
Zoek in bosresten en bosranden op de westflank in Loja en in de hooglanden van Piura, bijvoorbeeld bij Utuana; een paartje blijft laag in het struikgewas en maakt zich vaak eerst met het duet kenbaar.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is beperkt en het bergbos op de westflank is sterk versnipperd door kap en begrazing.
Wetenschappelijke naam
Sphenopsis piurae | (Chapman, 1923)
Chapman beschreef de soort in 1923 als Hemispingus piurae; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sphenopsis werd in 1862 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam combineert Grieks sphēn, 'wig', en opsis, 'uiterlijk'. De soortnaam verwijst naar Piura in Noordwest-Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Palambla, Piura, Peru.