Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Pluchekaporganist
Pluchekaporganist | Euphonia concinna
Velvet-fronted Euphonia | Eufonia frentinegra | Gaturamo-de-fronte-aveludada
De pluchekaporganist is een kleine organist die alleen in Colombia voorkomt, in het dal van de Magdalena. Het mannetje dankt zijn naam aan de smalle, fluweelzwarte band op het voorhoofd, vóór de gele voorkruin. Hij leeft in droog en halfvochtig bos en in agrarisch land met verspreide bomen.
Geluid
Korte, heldere roepen als diet of tjie-tjie, en een korte, kwetterende zang van hoge, wat raspende tonen.
Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9–10 cm, met een korte, dikke snavel en een korte staart. Het mannetje is van boven glanzend blauwzwart met een purperachtige gloed; keel en wangen hebben dezelfde kleur. Boven de snavel ligt een smalle, fluweelzwarte voorhoofdsband, daarachter een gele voorkruin die tot boven het oog reikt. De onderdelen zijn geel met een okerkleurige zweem. Het wijfje is van boven dof olijfgroen, grijzer op de nek, met een geelachtig voorhoofd en dof gele onderdelen. Jonge mannetjes lijken eerst op het wijfje.
Verwarringssoorten
De trinidadorganist Euphonia trinitatis lijkt sterk, maar bij het mannetje loopt het geel van de kruin door tot aan de snavel, zonder zwarte voorhoofdsband; hij leeft vooral in het Caribische laagland van Noord-Colombia. De dikbekorganist Euphonia laniirostris is groter, met een dikkere snavel, een gele in plaats van donkere keel en een gele kruin die verder naar achteren loopt. De purperkeelorganist Euphonia chlorotica heeft ook een donkere keel, maar geen zwart voorhoofd, en komt in Colombia vooral ten oosten van de Andes voor. Wijfjes zijn vaak alleen op naam te brengen door het mannetje in hun gezelschap.
Leefgebied
Droog en halfvochtig bos, bosranden, struweel, koffie- en cacaotuinen met schaduwbomen en weiland met verspreide bomen, ruwweg tussen 200 en 1000 m, plaatselijk hoger. Zoekt in paren of kleine groepen in de kronen naar kleine vruchten, vooral bessen van maretakken. Het nest is een bolvormig bouwsel met een zijingang, tussen epifyten of in een holte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Endemisch voor Colombia: in het dal van de Magdalena, vooral in de bovenste helft, van Huila en Tolima noordwaarts tot in het middendal. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied niet bekend.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek de soort in boomrijke weiden, bosranden en droge bosresten in het bovenste Magdalenadal, vooral bij vruchtdragende bomen en maretakken. Paartjes verraden zich door hun korte roepen als ze tussen de kronen vliegen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en het droge bos van het Magdalenadal is grotendeels gekapt, maar de soort verdraagt half open, agrarisch land met bomen.
Wetenschappelijke naam
Euphonia concinna | Sclater, 1855
Sclater beschreef de soort in 1855 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Euphonia werd in 1806 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks euphōnos, van eu 'goed' en phōnē 'geluid', dus 'welluidend', naar de roep van deze vogels. De soortnaam is Latijn concinnus, 'keurig' of 'netjes geordend', naar het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.