Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Purperkeelorganist

Purperkeelorganist | Euphonia chlorotica

Purple-throated Euphonia | Eufonia golipúrpura | Fim-fim

De purperkeelorganist is de meest verbreide organist van het open laagland ten oosten van de Andes, van Colombia tot Argentinië. Hij leeft in bosranden, struweel, droog bos en tuinen en valt vooral op door zijn heldere, tweetonige roep. Het mannetje heeft een gele voorhoofdsvlek en een donkere keel met een purperen glans.

Purperkeelorganist (Euphonia chlorotica)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brazil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een heldere, wat klagende, tweetonige fluittoon, bie-bie, vaak herhaald; daarnaast korte, tjilpende tonen en een zachte, kwetterende zang met nagebootste geluiden van andere vogels.

Luister: ZangXC1143041

Opname: Marcos E. Sosa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm, met een korte, dikke snavel. Het mannetje is glanzend blauwzwart op bovendelen, wangen en keel; de keel heeft een purperen glans. Een gele vlek op het voorhoofd loopt door tot vlak achter het oog, niet verder. De onderdelen zijn geel, en onder in de staart zijn witte vlekken op de buitenste veren. Het wijfje is olijfgroen op de bovendelen, met een gelig voorhoofd, en geelachtig olijfgroen op de onderdelen met een grijswit midden van de buik. Jonge mannetjes lijken eerst op het wijfje.

Verwarrings­soorten

De dikbekorganist Euphonia laniirostris is groter, met een gele keel en een gele kruin die verder naar achteren doorloopt. De trinidadorganist Euphonia trinitatis in het noorden van Colombia lijkt sterk, maar heeft een grotere gele kruinvlek; beide komen zelden samen voor. De witbuikorganist Euphonia minuta heeft een witte onderbuik en een kleinere gele voorhoofdsvlek. De vuurbuikorganist Euphonia xanthogaster heeft een oranjegeler borst en leeft meer in vochtig bos.

Leefgebied

Bosranden, open en droog bos, struweel, galerijbos, riviereilanden, cerrado, plantages en tuinen, van het laagland tot ongeveer 2000 m in de droge dalen van de Andes. Eet vooral bessen van maretakken, ook andere kleine vruchten, en zoekt in paren of kleine groepjes in de kronen van bomen. Het nest is een bolvormig bouwsel met een zijingang, in een holte, tussen epifyten of in een dichte struik.

Verspreiding en trek

In Colombia vooral ten oosten van de Andes, in de llanos en het Amazonegebied, plaatselijk ook in het noorden. In Ecuador plaatselijk in het oostelijke laagland en in het zuiden. In Peru verspreid ten oosten van de Andes en in de droge dalen van de Marañón. In Bolivia verbreid in het laagland en in de droge dalen op de oostflank van de Andes. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, het grootste deel van Brazilië, Paraguay en Noord-Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in bosranden, langs rivieren en in tuinen in het laagland ten oosten van de Andes naar de heldere, tweetonige roep en zoek daarna de kronen van bomen met maretakken af.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is verbreid en verdraagt een open landschap met bomen goed. Plaatselijk worden vogels gevangen als kooivogel.

Wetenschappelijke naam

Euphonia chlorotica | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Tanagra chlorotica; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Euphonia werd in 1806 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks euphōnos, van eu 'goed' en phōnē 'geluid', dus 'welluidend', naar de roep van deze vogels. De soortnaam komt van Grieks khlōrotēs, 'groenheid'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.