Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Grijze organist
Grijze organist | Euphonia plumbea
Plumbeous Euphonia | Eufonia plomiza | Gaturamo-anão
De grijze organist is een van de kleinste organisten, een vogel van het Guyanaschild en het noordwesten van het Amazonegebied. Het mannetje is donker loodgrijs met diepgele onderdelen, zonder de gele kruin van de meeste verwanten. In het gidsgebied is hij gebonden aan bos en struweel op witzand in het uiterste oosten van Colombia en het noordoosten van Peru.
Geluid
Zachte, hoge, wat klagende fluittonen en korte, tjilpende roepjes; de zang is weinig beschreven.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9 cm, zeer klein, met een korte, dikke snavel en een korte staart. Het mannetje is op kop, keel en bovendelen donker loodgrijs met een blauwachtige glans; de rest van de onderdelen is diepgeel, scherp afgegrensd van de grijze keel. Er is geen gele kruin en geen wit in de staart. Het wijfje heeft een grijze kop en nek, olijfgroene bovendelen en geelachtig olijfgroene onderdelen met een grijzig midden. Jonge vogels lijken op het wijfje.
Verwarringssoorten
De witbuikorganist Euphonia minuta is blauwzwart in plaats van grijs, met een kleine gele voorhoofdsvlek en een witte onderbuik. De dikbekorganist Euphonia laniirostris en de purperkeelorganist Euphonia chlorotica hebben een gele kruin en zijn op de bovendelen blauwzwart. Wijfjes van andere organisten kunnen een grijze nek hebben, maar zijn groter, met een minder grijze kop.
Leefgebied
Laag, open bos en struweel op witzand en de randen daarvan, ook savannes met verspreide bomen en randen van hoger bos, in het laagland. Zoekt in de kronen van lage bomen naar bessen van maretakken en andere kleine vruchten, in paren of kleine groepjes. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het uiterste oosten, in Guainía en Vaupés en plaatselijk in aangrenzende departementen. In Peru in het noordoosten, in bos op witzand in Loreto, onder meer in de omgeving van Iquitos. Ontbreekt in Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Zuid-Venezuela, de Guyana's en Noord-Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de omgeving van Iquitos of in Guainía bos op witzand op en let in de lage kronen op een kleine organist zonder gele kruin. Kijk vooral bij bomen met maretakken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Bos op witzand is een kwetsbaar, plaatselijk voorkomend leefgebied, maar in het grootste deel van het verspreidingsgebied weinig aangetast.
Wetenschappelijke naam
Euphonia plumbea | Du Bus de Gisignies, B-AL, 1855
Du Bus de Gisignies, B-AL beschreef de soort in 1855 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Euphonia werd in 1806 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks euphōnos, van eu 'goed' en phōnē 'geluid', dus 'welluidend', naar de roep van deze vogels. De soortnaam is Latijn plumbeus, 'loodgrijs', naar het grijze verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guyana.