Alle soorten › Pelikaanachtigen › Ibissen en lepelaars › Puna-ibis

Puna-ibis | Plegadis ridgwayi

Puna Ibis | Ibis de la puna | Íbis-da-puna

De puna-ibis is de ibis van de hoogvlakten van de centrale Andes. Groepen zoeken voedsel in natte veengebieden, op meeroevers en tussen grazende lama's en alpaca's, tot boven 4500 m. Sinds enkele decennia komt hij ook steeds meer voor in wetlands en rijstvelden aan de kust van Peru.

Puna-ibis (Plegadis ridgwayi)
Foto: Thomas Fuhrmann — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. In groepen en bij het opvliegen een laag, hees, kwakend kurr-kurr of kek-kek.

Luister: RoepXC296380

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

56–61 cm, vrij zwaar gebouwd, met een lange, gebogen snavel en lange poten. In broedkleed zijn kop en hals donker purperkastanjebruin en rug, vleugels en staart donker met een sterke groene en purperen glans. De snavel is donker roodbruin tot kastanjekleurig, de naakte teugels zijn donker en de poten zijn donkerrood tot zwartachtig. Er zijn geen witte of lichtblauwe lijnen rond het gezicht. In winterkleed zijn kop en hals fijn wit gestreept. In de vlucht steken hals en poten ver uit. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De witmaskeribis Plegadis chihi is kleiner en slanker, met een grijze snavel, een rood oog en in broedkleed een witte rand rond het gezicht; hij leeft vooral in het laagland van Bolivia. De zwarte ibis Plegadis falcinellus heeft lichtblauwe lijnen langs het teugelveld en een olijfbruine snavel. De zwartmaskeribis Theristicus melanopis is veel groter, met een lichte, geelbruine hals en grijze vleugels met witte vleugeldekveren.

Leefgebied

Meeroevers, bofedales en natte puna, overstroomde graslanden en vochtige akkers op de hoogvlakten, ruwweg tussen 3500 en 4800 m; aan de kust van Peru ook in rietmoerassen, rijstvelden en lagunes tot op zeeniveau. Zoekt in groepen, al tastend in modder en ondiep water, naar insectenlarven, wormen, kleine kreeftachtigen en slakken. Broedt in kolonies in totora-rietvelden van meren, met een nest van riet.

Verspreiding en trek

In Peru in de Andes van het midden en zuiden, met grote aantallen rond het Titicacameer, en steeds meer in wetlands aan de kust, vooral in het zuiden. In Bolivia op het altiplano en in de hoge Andes. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Rond het Titicacameer en op de bofedales van het altiplano groepen tussen grazend vee. Aan de kust van Peru in de Pantanos de Villa bij Lima en in de rijstvelden en lagunes van het zuiden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is talrijk op het altiplano en breidt zich langs de kust uit; verstoring van kolonies, het oogsten van totora-riet en drooglegging van veen zijn plaatselijke bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Plegadis ridgwayi | (Allen, 1876)

Allen beschreef de soort in 1876 als Falcinellus Ridgwayi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Plegadis werd in 1829 ingevoerd door Kaup. De geslachtsnaam komt van Grieks plēgados, 'sikkel', naar de gebogen snavel. De soortnaam eert Robert Ridgway (1850–1929), Amerikaans ornitholoog en conservator van vogels aan het Smithsonian. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Titicacameer, Peru/Bolivia.