Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Purperkroongors

Purperkroongors | Rhodospingus cruentus

Crimson-breasted Finch | Pinzón pechicarmesí | Tico-tico-de-peito-carmim

De purperkroongors is een kleine, zwart-rode tangare met een korte, spitse snavel, van het droge bos en struweel van West-Ecuador en Noordwest-Peru. Het mannetje is zwart van boven met een rode kruinstreep en karmijnrood van onderen. De soort is vooral in het regenseizoen talrijk aanwezig en zwerft daarbuiten rond.

Purperkroongors (Rhodospingus cruentus)
Foto: Jeffrey H. Skevington — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een hoge, dunne, zoemende of trillende zang, vaak vanaf een uitstekende tak herhaald; de roep is een korte, hoge tsit.

Luister: ZangXC259822

Opname: John V. Moore — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, met een korte, spitse snavel. Het mannetje is zwart van boven met een scharlakenrode kruinstreep, en heeft een karmijnrode keel en borst die naar de buik overgaan in roze tot oranjerood. Het vrouwtje is olijfbruin van boven en geelbruin van onderen, zonder rood. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje en krijgen geleidelijk zwart en rood.

Verwarrings­soorten

Het mannetje van het roodkindikbekje Sporophila telasco is grijs van boven met een kleine kastanjebruine keelvlek en wit van onderen. De jacarinagors Volatinia jacarina is glanzend blauwzwart zonder rood. Vrouwtjes lijken op vrouwtjes van dikbekjes Sporophila, maar hebben een spitsere, minder zware snavel.

Leefgebied

Droog loofbos, struweel, bosranden en verwaarloosde akkers in het laagland en de lagere voetheuvels, meestal onder 800 m. Foerageert in paren of groepjes op de grond en laag in struiken naar zaden en insecten. Broedt in het regenseizoen; het nest is een kleine open kom in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador in het droge westelijke laagland, vooral van Manabí en Guayas tot El Oro en Loja. In Peru in het noordwesten, in Tumbes en Piura, zuidelijk tot Lambayeque. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het regenseizoen (ruwweg januari tot mei) in het droge bos van West-Ecuador en Tumbes, bijvoorbeeld in Machalilla of rond de stad Tumbes, waar zingende mannetjes vanaf kale takken zingen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het droge bos van de Tumbesregio is sterk aangetast, maar de soort verdraagt struweel en verwaarloosde akkers.

Wetenschappelijke naam

Rhodospingus cruentus | (Lesson, 1844)

Lesson beschreef de soort in 1844 als Tiaris cruentus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Rhodospingus werd in 1888 ingevoerd door Sharpe. De geslachtsnaam combineert Grieks rhodon, 'roos', en spingos, 'vink'. De soortnaam komt van Latijn cruentus, 'bebloed', naar de rode borst. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guayaquil, Ecuador.