Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwartteugelgors

Zwartteugelgors | Xenospingus concolor

Slender-billed Finch | Yal picofino | Tico-tico-de-bico-fino

De zwartteugelgors is een slanke, langstaartige, egaal grijze gors van begroeide rivierdalen in de kustwoestijn van het zuidwesten van Peru en het noorden van Chili. De dunne, spitse, gele snavel is voor een gors ongewoon. De soort is sterk gebonden aan oeverstruweel, dat in dit droge gebied schaars is.

Zwartteugelgors (Xenospingus concolor)
Foto: Jon Irvine — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte, snelle reeks hoge, heldere tonen en trillers. De roep is een hoog, dun tsiep.

Luister: RoepXC336422

Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15 cm, slank, met een lange staart, een dunne, spitse, licht gebogen gele snavel en gele poten. Het kleed is egaal blauwgrijs, van onderen iets lichter, met zwarte teugels die tot aan de snavel lopen. Seksen gelijk; het vrouwtje is soms iets doffer. Jonge vogels zijn bruingrijs, met lichte strepen op de onderdelen en een doffere snavel.

Verwarrings­soorten

De dikbekgors Piezorina cinerea is lichter grijs, met een zware, kegelvormige snavel, en leeft verder noordelijk. De grijze spitssnavel Conirostrum cinereum is kleiner, met een donkere snavel, een witte wenkbrauwstreep en een witte vleugelvlek. Mannetjes van de rouwsierragors Rhopospina fruticeti zijn donkerder, met een zwarte keel en borst, witte vleugelstrepen en een dikkere snavel.

Leefgebied

Oeverstruweel van riet, Tessaria en andere struiken, Prosopis-bosjes, olijfgaarden, akkerranden en tuinen in rivierdalen en oases van de kustwoestijn, van zeeniveau tot ruwweg 2500 m, meestal lager. Zoekt in struiken en laag op de grond naar insecten, zaden en nectar. Het nest is een kom in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in de rivierdalen en oases van de zuidelijke kust, van Lima en Ica via Arequipa en Moquegua tot Tacna. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied alleen in het uiterste noorden van Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in oeverstruweel en olijfgaarden in de dalen van Arequipa, Moquegua en Tacna of bij Ica. De vogels foerageren in paren of familiegroepjes in de struiken.

Staat van instandhouding

Gevoelig (Near Threatened). Het leefgebied bestaat uit smalle stroken oeverstruweel in de woestijn, die worden gekapt of omgezet in akkerland en door waterwinning verdrogen. In een deel van de dalen is de soort nog vrij algemeen, en hij gebruikt ook olijfgaarden en tuinen.

Wetenschappelijke naam

Xenospingus concolor | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Sylvia concolor; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Xenospingus werd in 1867 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks xenos, 'vreemd, anders', met spingos, 'vink'. De soortnaam is Latijn concolor, 'eenkleurig, effen', naar het egaal grijze verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Arica, Chili.