Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Reuzenmuisspecht
Reuzenmuisspecht | Xiphocolaptes promeropirhynchus
Strong-billed Woodcreeper | Trepatroncos gigante | Arapaçu-vermelho
De reuzenmuisspecht is de grootste muisspecht van het gidsgebied, met een zware, licht gebogen snavel. Hij klimt met zijn stijve staart als steun langs dikke stammen omhoog en zoekt in mos, epifyten en schors naar grote insecten en kleine gewervelde dieren. Hij is vooral een vogel van het bergbos in de Andes, maar komt plaatselijk ook in het laagland voor.
Geluid
De zang is een reeks luide, dubbele fluittonen die eerst stijgt en dan daalt, tuu-iet tuu-iet tuu-iet, vooral in de schemering voor zonsopgang en na zonsondergang. Daarnaast een nasale, dalende roep.
Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
28–31 cm, groot en fors, met een lange, zware, licht gebogen snavel en een stijve, roodbruine staart. Kop, nek en mantel zijn olijfbruin met smalle, lichte strepen; de kruin is donkerder. De keel is lichtgeelbruin, vaak begrensd door een donkere baardstreep. Borst en buik zijn olijfbruin met lichte strepen op de borst en soms fijne, donkere bandering op de buik. Vleugels en stuit zijn roodbruin. De seksen zijn gelijk. Streping en snavelkleur verschillen per ondersoort; laaglandvogels hebben vaak een lichtere snavel.
Verwarringssoorten
De blauwsnavelmuisspecht Dendrocolaptes picumnus is kleiner, met een kortere, rechte snavel en duidelijke donkere bandering op de buik. De noordelijke gebandeerde muisspecht Dendrocolaptes sanctithomae en de gebandeerde muisspecht Dendrocolaptes certhia zijn over het hele lichaam gebandeerd in plaats van gestreept. De geelkeelmuisspecht Xiphorhynchus guttatus is kleiner en slanker, met een rechtere, dunnere snavel. De wulpbekmuisspecht Drymotoxeres pucheranii heeft een sterk gebogen, sikkelvormige snavel en witte strepen in het gezicht.
Leefgebied
Vochtig bergbos en nevelwoud aan beide flanken van de Andes, vooral tussen ongeveer 1500 en 3000 m, ook bosranden en half open terrein met grote bomen; plaatselijk in voetheuvelbos en in het laagland. Zoekt op dikke stammen en takken, vaak hoog in de boom, naar grote insecten, spinnen, kikkers en hagedissen. Volgt soms legermieren of sluit zich aan bij gemengde groepen. Het nest ligt in een boomholte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in de drie Andesketens en in de Sierra Nevada de Santa Marta, plaatselijk in het laagland. Ecuador: aan beide flanken van de Andes, schaars in het oostelijke laagland. Peru: langs de oostflank van de Andes en in het noorden ook op de westflank, schaars in het Amazonelaagland. Bolivia: in de Yungas en de voetheuvels van de oostflank. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico door Midden-Amerika tot Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de schemering aan de rand van bergbos naar de reeksen dubbele fluittonen. Overdag zit hij vaak hoog op een dikke, met mos begroeide stam, soms in een gemengde groep met andere muisspechten en tangares.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied, maar komt overal in lage dichtheden voor en verdwijnt waar grote bomen worden gekapt.
Wetenschappelijke naam
Xiphocolaptes promeropirhynchus | (Lesson, 1840)
Lesson beschreef de soort in 1840 als Dendrocolaptes promeropirhynchus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Xiphocolaptes werd in 1840 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Grieks xiphos, 'zwaard', en kolaptēs, 'beitelaar' (specht), naar de krachtige snavel. De soortnaam combineert het geslacht Promerops met Grieks rhunkhos, 'snavel'; Promerops werd vroeger gebruikt voor allerlei niet-verwante vogels met een gebogen snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.