Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Grote muisspecht
Grote muisspecht | Xiphocolaptes major
Great Rufous Woodcreeper | Trepatroncos colorado | Arapaçu-do-campo
De grote muisspecht is een zeer grote, overwegend roodbruine muisspecht van droog bos in het midden van Zuid-Amerika. Met zijn lange, zware, bleke snavel wroet hij in schors en dood hout naar grote insecten. In het gidsgebied komt hij alleen in Bolivia voor.
Geluid
De zang is een licht dalende reeks van vijf tot acht luide, helder klinkende dubbele fluittonen, vooral rond zonsopgang en in de avondschemering. De roep is een nadrukkelijke, tweedelige toon.
Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
28–32 cm, groot, met een lange, zware, licht gebogen, hoornkleurige snavel. Het verenkleed is grotendeels warm roodbruin tot kaneelkleurig; de kruin is iets donkerder, met fijne lichte streepjes. De teugel is zwartachtig. De keel is lichter, geelbruin. Op de borst staan smalle, lichte strepen en op de buik vaak fijne, donkere bandering. Vleugels en staart zijn kastanjebruin, de handpennen met donkere toppen. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn helderder van kleur en op de borst sterker gestreept.
Verwarringssoorten
De blauwsnavelmuisspecht Dendrocolaptes picumnus is kleiner en bruiner, met een donkere, rechte snavel, een gestreepte borst en een duidelijk gebandeerde buik. De sabelmuisspecht Drymornis bridgesii heeft een lange, sterk gebogen snavel en witte strepen in het gezicht. De reuzenmuisspecht Xiphocolaptes promeropirhynchus is olijfbruiner en sterker gestreept en leeft in vochtig bergbos. De wenkbrauwmuisspecht Lepidocolaptes angustirostris is veel kleiner, met een witte wenkbrauwstreep en lichte onderdelen.
Leefgebied
Droog en halfgroenblijvend bos, Chaco-bos en Chiquitano-droogbos, galerijbos, bosjes in savanne en cerrado, vooral in het binnenste van het bos; meestal onder 1500 m, soms tot ongeveer 1800 m. Zoekt op stammen, dikke takken en ook op de grond naar grote insecten, larven en kleine gewervelde dieren. Het nest ligt in een boomholte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: in het laagland en de voetheuvels van het midden, oosten en zuiden, onder meer in Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuidwesten van Brazilië, in Paraguay en in het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het droge bos en de Chaco van het oosten en zuiden van Bolivia in de vroege ochtend naar de luide reeksen fluittonen. De vogel klimt vaak laag langs stammen of zoekt op de grond tussen bladeren en dood hout.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Ontbossing voor landbouw en veeteelt in de Chaco en het Chiquitano-gebied verkleint plaatselijk het leefgebied.
Wetenschappelijke naam
Xiphocolaptes major | (Vieillot, 1818)
Vieillot beschreef de soort in 1818 als Dendrocopus major; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Xiphocolaptes werd in 1840 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Grieks xiphos, 'zwaard', en kolaptēs, 'beitelaar' (specht), naar de krachtige snavel. De soortnaam komt van Latijn major, 'groter'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.