Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Roestkeelbaardkoekoek
Roestkeelbaardkoekoek | Hypnelus ruficollis
Russet-throated Puffbird | Buco bobito | Rapazinho-de-garganta-ruiva
De roestkeelbaardkoekoek is een gedrongen, bruin-met-roestkleurige baardkoekoek van droog bos en struweel in het noorden van Colombia. Hij zit vaak lang stil op een open tak en valt vooral op door de ritmische duetten van paren en groepjes. Van de baardkoekoeken van het gidsgebied is hij de soort van de droge Caribische laaglanden.
Geluid
Een luide, ritmische reeks als woduk-woduk-woduk, vele malen herhaald, eerst aanzwellend en dan wegzakkend; vaak in duet of door een groepje tegelijk gezongen.
Opname: Nick Komar — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–22 cm, met een grote kop, een zware zwarte snavel met een haakje en een vrij lange staart. De bovendelen zijn bruin met fijne bruingele vlekjes. Voorhoofd en teugel zijn wit tot bleek bruingeel, de wangen donkerder bruin. Keel en onderdelen zijn roestkleurig tot warm bruingeel, met één zwarte band over de borst. De iris is bleekgeel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De dubbelbandbaardkoekoek Hypnelus bicinctus heeft een tweede zwarte band over de buik en leeft in de llanos ten oosten van de Andes. De witnekbaardkoekoek Notharchus hyperrhynchus is groter en zwart-wit, met een witte nekband, en leeft in vochtig bos. De gebandeerde baardkoekoek Nystalus radiatus is fijn zwart gebandeerd op roodbruin en leeft in vochtig bos ten westen van de Andes.
Leefgebied
Droog bos, doornstruweel, cactusstruweel, savanne met bomen, open terrein met verspreide bomen en de randen van mangrove, van zeeniveau tot ongeveer 1200 m. Zit op een uitkijkpost en vliegt uit naar grote insecten en andere ongewervelden, soms naar kleine hagedissen, die vaak van de grond worden gepakt. Broedt in een zelf uitgegraven holte in een termietennest in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Caribische laagland, de streek rond de Sierra Nevada de Santa Marta, La Guajira en de droge delen van de Magdalenavallei. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Venezuela, vooral rond het Meer van Maracaibo.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in droog bos en doornstruweel langs de Caribische kust, bijvoorbeeld rond Santa Marta en in La Guajira, naar vogels op lage, open takken langs wegen en paden. In de vroege ochtend verraden de duetten de plek.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt open, half-agrarisch landschap met verspreide bomen goed; droog bos gaat in het gebied wel achteruit.
Wetenschappelijke naam
Hypnelus ruficollis | (Wagler, 1829)
Wagler beschreef de soort in 1829 als Capito ruficollis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hypnelus werd in 1863 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks hupnēlos, 'slaperig, traag' (van hupnos, 'slaap'), naar de gewoonte van baardkoekoeken om lang roerloos te zitten. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en collum, 'hals', naar de roestkleurige keel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cartagena, Colombia.