Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Roestrugmiervogel

Roestrugmiervogel | Myrmoderus ferrugineus

Ferruginous-backed Antbird | Hormiguero dorsiferrugíneo | Formigueiro-ferrugem

De roestrugmiervogel is een grondbewonende miervogel van het Guyanaschild en Noordoost-Amazonië. Hij loopt in paren over de bosbodem en draait daarbij met staart en achterlijf. In het gidsgebied is hij alleen bekend als zeer zeldzame dwaalgast.

Roestrugmiervogel (Myrmoderus ferrugineus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang van het mannetje is een korte, zeer hoge fluittoon die eerst stijgt en dan op één toonhoogte vertraagt. Roepen zijn ratels van wisselende lengte, vaak in reeksen.

Luister: ZangXC1174191

Opname: Tristan Guillebot de Nerville — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een vrij lange snavel, lange poten en een kale, blauwe huid rond het oog. Kruin, rug en vleugels zijn kastanjebruin, de staart roodbruin. De vleugeldekveren zijn zwart met brede, okerkleurige toppen. Bij het mannetje zijn gezicht, keel en borst zwart, van de bovendelen gescheiden door een witte streep; de flanken en onderstaartdekveren zijn warm geelbruin. Het vrouwtje heeft een witte keel en een lichtgrijze buik.

Verwarrings­soorten

De cordilleraazulmiervogel Myrmoderus eowilsoni, de naaste verwant, is bruiner en leeft alleen op enkele bergkammen in Peru. De witbrauwmierkruiper Myrmoborus leucophrys heeft geen gestippelde vleugel en zit vaker in struikgewas boven de grond. De schubrugmiervogel Willisornis poecilinotus heeft een geschubde rug en grijze of bruine onderdelen zonder zwarte borst.

Leefgebied

Onderlaag en bosbodem van altijdgroen laaglandbos op terra firme en aangrenzend oud secundair bos, ook in bos op zandgrond. Loopt over de grond, over omgevallen stammen en takken en pikt insecten en spinnen uit het bladstrooisel; volgt soms kort zwermen trekmieren. Het komvormige nest ligt op of vlak bij de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied een zeer zeldzame dwaalgast; zekere gevallen in Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia zijn niet of nauwelijks gedocumenteerd. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Oost-Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië, ten noorden van de Amazone en ten zuiden ervan tussen de Madeira en de Tapajós.

Hoe en wanneer kijken

Een grondbewonende miervogel met kastanjebruine rug en zwarte borst in laaglandbos in het oosten van het gidsgebied is het nagaan waard; leg een waarneming vast met foto's of een geluidsopname.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is in het kerngebied vrij algemeen in ongestoord bos.

Wetenschappelijke naam

Myrmoderus ferrugineus | (Müller, 1776) (GBIF: Myrmeciza ferruginea)

Müller beschreef de soort in 1776 als Turdus ferrugineus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myrmoderus werd in 1909 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam combineert Grieks murmos, 'mier', met derō, 'villen, afranselen'. De soortnaam is Latijn ferrugineus, 'roestkleurig', naar de roodbruine rug. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.