Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Roettachuri
Roettachuri | Serpophaga nigricans
Sooty Tyrannulet | Piojito gris | João-pobre
De roettachuri is een donkergrijze tiran van oevers, moerassen en struweel bij water in het zuidoosten van Zuid-Amerika. Hij zit laag bij het water, vaak op stenen, takken of op de grond, en beweegt daarbij voortdurend de staart. In het gidsgebied bereikt hij alleen het zuiden van Bolivia.
Geluid
De zang is een reeks korte tonen, gevolgd door hogere, wat kanarieachtige tonen. De roep is een scherp tiek; paren laten zachte trillers en gekwetter horen.
Opname: Robson Silva e Silva — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12 cm, met een korte, zwarte snavel. Het kleed is grotendeels donker leigrijs, van boven met een bruinachtige zweem en van onderen iets lichter. De kruin is donkerder, met een witte kruinstreep die meestal maar deels zichtbaar is; de kin is witachtig. De vleugels hebben twee lichtgrijze vleugelstrepen en witachtige randen aan de binnenste slagpennen. De staart is zwart. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De bergbeektachuri Serpophaga cinerea heeft een zwarte kop die afsteekt tegen een lichtgrijze rug en een witte buik, en leeft langs bergbeken in het noorden. De zwarte phoebe Sayornis nigricans is groter en zwarter, met een scherp afgetekende witte buik. De grauwe moortiran Knipolegus striaticeps is kleiner, zit hoger in struiken en het mannetje heeft een rood oog.
Leefgebied
Oevers van beken, rivieren, vijvers en moerassen met struiken, ook in cultuurland en bij bruggen, van zeeniveau tot ongeveer 1000 m. Vangt insecten op de grond en laag boven het water. Het nest is een diep kommetje van wortels en gras, gevoerd met veren, vaak op een tak onder een overhang.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia alleen in het zuiden, vooral in Tarija, met een kleine uitloper in het zuidoosten. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden en zuidoosten van Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noorden en midden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs beken en rivieroevers met struikgewas in het zuiden van Tarija; de vogels zitten laag bij het water en wippen met de staart.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en de stand is stabiel; hij past zich goed aan door de mens veranderde oevers aan.
Wetenschappelijke naam
Serpophaga nigricans | (Vieillot, 1817)
Vieillot beschreef de soort in 1817 als Sylvia nigricans; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Serpophaga werd in 1839 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van Grieks serphos, 'mug, klein insect', en -phagos, '-etend'. De soortnaam komt van Latijn nigricans, 'zwartachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.