Alle soorten › Zangvogels › Mierlijsters › Roodborstmierlijster

Roodborstmierlijster | Formicarius rufipectus

Rufous-breasted Antthrush | Formicario pechirrufo | Pinto-do-mato-de-peito-ruivo

De roodborstmierlijster is de mierlijster van het bergbos, de enige van het geslacht die vooral in de Andes leeft. Hij is de grootste en zwaarste van de mierlijsters in het gidsgebied. Zijn korte, tweetonige fluit is het meest kenmerkende teken van zijn aanwezigheid in de dichte ondergroei.

Roodborstmierlijster (Formicarius rufipectus)
Foto: Don Henise — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een korte, tweetonige fluit, hoe-hoe, de tweede toon even hoog of iets hoger dan de eerste, met tussenpozen van enkele seconden herhaald. De roep is een scherp tsjuk.

Luister: ZangXC1063729

Opname: Sidnei Dantas — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19 cm, gedrongen, met korte, opgewipte staart en lange poten. Kruin donker roodbruin tot zwartachtig, gezicht en keel zwart. Borst helder roodbruin tot kastanjebruin, overgaand in een olijfbruine buik; de onderstaartdekveren roodbruin. Bovendelen donker olijfbruin. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer, met minder roodbruin op de borst.

Verwarrings­soorten

De zwartkopmierlijster Formicarius nigricapillus heeft een zwarte borst en leeft lager, in de voetheuvels ten westen van de Andes. De zwartkeelmierlijster Formicarius analis heeft een grijze borst en leeft in het laagland. De gebandeerde mierlijster Chamaeza mollissima en de kortstaartmierlijster Chamaeza campanisona hebben een lichte, getekende onderzijde zonder roodbruine borst.

Leefgebied

De bodem van vochtig bergbos met dichte ondergroei, ook bamboe- en struikrijke ravijnen en ouder secundair bos, ongeveer tussen 800 en 2200 m. Loopt over de grond en zoekt insecten en andere geleedpotigen tussen het blad. Het nest ligt in een holte van een boomstomp of boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: plaatselijk in alle drie de Andesketens, op beide flanken. Ecuador: op beide flanken van de Andes. Peru: langs de oostflank zuidwaarts tot in het midden van het land. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica, Panama en de Andes van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend in nevelwoud en bergbos naar de korte, tweetonige fluit. Een vogel reageert vaak op een nagefloten zang, maar blijft meestal in de dichte ondergroei.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk verspreid en verdwijnt waar het bergbos wordt gekapt; vooral de lagere delen van de berghellingen zijn ontbost.

Wetenschappelijke naam

Formicarius rufipectus | Salvin, 1866

Salvin beschreef de soort in 1866 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Formicarius werd in 1783 ingevoerd door Boddaert. De geslachtsnaam komt van Latijn formicarius, 'van de mieren', afgeleid van formica, 'mier'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en pectus, 'borst': 'met roodbruine borst'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santiago de Veraguas, Panama.