Alle soorten › Zangvogels › Mierlijsters › Zwartkopmierlijster
Zwartkopmierlijster | Formicarius nigricapillus
Black-headed Antthrush | Formicario cabecinegro | Pinto-do-mato-de-cabeça-preta
De zwartkopmierlijster is de mierlijster van de vochtige voetheuvels ten westen van de Andes, van Costa Rica tot Ecuador. Hij is donkerder dan de andere mierlijsters, met een geheel zwarte kop en borst. Zoals alle mierlijsters loopt hij met opgeheven staart over de bosbodem.
Geluid
Een reeks van ongeveer tien tot twintig holle fluittonen, die geleidelijk iets in toonhoogte en sterkte toenemen en abrupt eindigen. De roep is een kort tsjuk.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18 cm, gedrongen, met korte, opgewipte staart en lange poten. Kop, hals en borst zwart; rug en vleugels donker roodachtig bruin. Buik en flanken donker olijfgrijs tot bruinachtig, de onderstaartdekveren roodbruin. De seksen zijn vrijwel gelijk; het vrouwtje is iets doffer. Jongen zijn doffer bruinzwart.
Verwarringssoorten
De roodborstmierlijster Formicarius rufipectus heeft een roodbruine borst en leeft meestal hoger in de bergen. De zwartkeelmierlijster Formicarius analis, in het laagland van het noorden van Colombia, heeft alleen gezicht en keel zwart, een roodbruine halsvlek en een grijze borst. De kortstaartmierlijster Chamaeza campanisona heeft een lichte, gestreepte onderzijde.
Leefgebied
De bodem van vochtig voetheuvel- en lager bergbos met dichte ondergroei, vaak in ravijnen en op steile hellingen, ongeveer tussen 400 en 1500 m. Loopt over de grond en zoekt insecten en andere geleedpotigen in het bladstrooisel. Het nest ligt in een holte van een boomstomp of boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: langs de Pacifische zijde van de Andes en in de Chocó. Ecuador: op de westflank, vooral in het noordwesten, verder zuidwaarts schaarser. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica en Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend in voetheuvelbos aan de Pacifische zijde naar de reeks holle tonen. Een vogel steekt soms een stil pad over; blijf staan bij een open plek op de bosbodem.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort leeft in een smalle hoogtegordel; kap van het voetheuvelbos aan de Pacifische zijde vormt plaatselijk een bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Formicarius nigricapillus | Ridgway, 1893
Ridgway beschreef de soort in 1893 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Formicarius werd in 1783 ingevoerd door Boddaert. De geslachtsnaam komt van Latijn formicarius, 'van de mieren', afgeleid van formica, 'mier'. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en capillus, 'hoofdhaar': 'met zwarte kop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Buena Vista, Costa Rica.