Alle soorten › Zangvogels › Mierlijsters › Roodvoorhoofdmierlijster

Roodvoorhoofdmierlijster | Formicarius rufifrons

Rufous-fronted Antthrush | Formicario frentirrufo | Pinto-do-mato-de-fronte-ruiva

De roodvoorhoofdmierlijster heeft een van de kleinste verspreidingsgebieden van alle mierlijsters: het overstromingsbos langs de rivieren van het zuidwesten van het Amazonegebied. Hij werd pas in 1957 beschreven, van de Río Madre de Dios in Peru. Hij is sterk gebonden aan dichte ondergroei van heliconia's en bamboe langs rivieren.

Van deze soort bestaat geen foto van een levende wilde vogel met een geschikte Creative Commons-licentie. Heb je er een die aan de regels voldoet? Stuur hem in.

Geluid

Een reeks fluitende tonen die in het midden in toonhoogte stijgt en daarna weer daalt, tot iets onder de begintoon. De roep is een luid, helder tsjoe!.

Luister: ZangXC540042

Opname: Fabian Schneider — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18 cm, gedrongen, met korte, opgewipte staart en lange, vaalroze poten. Het voorhoofd is helder oranje-roodbruin, tot aan snavel en oog. Achterkruin en bovenrug olijfbruin, onderrug en vleugels bruin, de staart zwartachtig. Gezicht en keel roetgrijs, overgaand in een grijze borst; de buik is lichter grijs, de flanken olijfbruin en de onderstaartdekveren roodbruin. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De zwartkeelmierlijster Formicarius analis, die in hetzelfde gebied voorkomt, heeft een olijfbruin voorhoofd, een zwarte keel en een roodbruine vlek aan de halszijde. De roodkapmierlijster Formicarius colma heeft de hele kruin en nek roodbruin en een zwart gezicht, en leeft vooral in terra-firmebos.

Leefgebied

Overstromingsbos langs rivieren, zowel aan de rand als in het binnenste, met dichte ondergroei van vooral heliconia's en ook bamboe, ook jonger opgroeiend bos op rivieroevers; in het laagland, onder 500 m. Zoekt insecten en andere ongewervelden op de bosbodem. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: alleen in het zuidoosten, in het stroomgebied van de Madre de Dios en plaatselijk in dat van de Urubamba en de Juruá. Bolivia: in het uiterste noordwesten. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied alleen in een klein deel van het westen van Brazilië (Acre).

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs de oevers van de Madre de Dios en zijrivieren naar dichte heliconiastruwelen in het overstromingsbos en luister in de vroege ochtend naar de stijgende en weer dalende reeks.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd; eerder als gevoelig of kwetsbaar beoordeeld. De soort heeft een klein verspreidingsgebied en sterk gespecialiseerde eisen aan het leefgebied; ontginning van oeverbos voor nederzettingen en landbouw is de voornaamste bedreiging, al kan kleinschalige kap juist de gewenste mozaïek van open en bebost oeverterrein opleveren.

Wetenschappelijke naam

Formicarius rufifrons | Blake, 1957

Blake beschreef de soort in 1957 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Formicarius werd in 1783 ingevoerd door Boddaert. De geslachtsnaam komt van Latijn formicarius, 'van de mieren', afgeleid van formica, 'mier'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en frons, 'voorhoofd': 'met roodbruin voorhoofd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Madre de Dios, Peru.