Alle soorten › Zangvogels › Mierlijsters › Zwartkeelmierlijster
Zwartkeelmierlijster | Formicarius analis
Black-faced Antthrush | Hormiguero cholino cara negra | Pinto-do-mato-de-cara-preta
De zwartkeelmierlijster is de meest verbreide mierlijster van het laagland, een gedrongen, rallachtige bodemvogel die met opgeheven staart door het bos loopt. Hij komt voor in terra-firmebos, overstromingsbos en ouder secundair bos. Zijn zang, een lange fluittoon gevolgd door enkele kortere, is een van de bekendste geluiden van de bosbodem.
Geluid
Een heldere, iets gerekte fluittoon, gevolgd door twee tot vier (soms meer) kortere, lagere tonen, tjuuu, tju-tju-tju, met tussenpozen herhaald. De vogel reageert op een nagefloten zang. De roep is een kort, scherp tsjuk.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17–19 cm, rond van vorm, met korte, vaak opgewipte staart en lange poten. Bovendelen olijfbruin tot roodachtig bruin, de staart donkerder. Gezicht en keel zwart, met een lichte, blauwwitte oogring; achter het oog en aan de halszijde een roodbruine tot kaneelkleurige vlek. Borst en buik grijs, de onderstaartdekveren roodbruin. De seksen zijn vrijwel gelijk. Jongen zijn doffer, met een lichtere, gevlekte keel.
Verwarringssoorten
De roodkapmierlijster Formicarius colma heeft een geheel roodbruine kruin en geen roodbruine halsvlek. De roodvoorhoofdmierlijster Formicarius rufifrons van het zuidoosten van Peru heeft een roodbruin voorhoofd en een grijzer, minder zwart gezicht. De zwartkopmierlijster Formicarius nigricapillus ten westen van de Andes heeft kop en borst geheel zwart. De gestreepte mierlijster Chamaeza nobilis is groter, met een gestreepte onderzijde.
Leefgebied
De bodem van vochtig laaglandbos, zowel terra firme als overstromingsbos, ook ouder secundair bos en bosranden met dichte ondergroei, tot ongeveer 1100 m. Eet insecten en andere geleedpotigen, soms kleine gewervelden, die hij al lopend tussen het blad zoekt; volgt geregeld zwermen trekmieren. Het nest ligt in een holte in een boomstomp of boom, meestal laag.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het laagland ten oosten van de Andes en in het noorden, in het Caribisch laagland en het Magdalenadal. Ecuador: in het oosten. Peru: in het Amazonegebied. Bolivia: in het laagland in het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Midden-Amerika tot Venezuela, Trinidad, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Fluit de zang na bij een zingende vogel: hij komt vaak lopend dichterbij en steekt een pad over. Kijk laag langs de rand van dichte ondergroei.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijd verspreid en verdraagt enige verstoring van het bos, maar verdwijnt waar het bos geheel wordt gekapt.
Wetenschappelijke naam
Formicarius analis | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Myothera analis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Formicarius werd in 1783 ingevoerd door Boddaert. De geslachtsnaam komt van Latijn formicarius, 'van de mieren', afgeleid van formica, 'mier'. De soortnaam komt van Latijn analis, 'van de anus', naar de roodbruine onderstaartdekveren. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yuracarés en Chiquitos, Bolivia.