Alle soorten › Zangvogels › Mierlijsters › Roodkapmierlijster
Roodkapmierlijster | Formicarius colma
Rufous-capped Antthrush | Formicario gorrirrufo | Galinha-do-mato
De roodkapmierlijster is een gedrongen bodemvogel van het Amazonebos, die als een kleine ral over de bosbodem loopt met de korte staart rechtop. Van de mierlijsters in het laagland is hij de enige met een volledig roodbruine kruin. Hij leeft alleen of in paren en verraadt zich meestal eerst door zijn zang.
Geluid
Een lange reeks van korte, holle fluittonen, ingeleid door een iets langere toon; de reeks versnelt en stijgt geleidelijk in toonhoogte. De roep is een scherp tsjip.
Opname: Mateus Gonçalves Santos — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18 cm, rond van vorm, met korte staart, lange poten en een rechte, zwarte snavel. Kruin en nek zijn helder roodbruin, de rest van de bovendelen olijfbruin. Bij het mannetje zijn gezicht, keel en borst zwart, bij het vrouwtje is de keel witachtig met zwarte vlekjes. Buik en flanken zijn donker leigrijs. Bij de vorm nigrifrons in het westen van het Amazonegebied is het voorhoofd zwart. Jongen zijn doffer, met een gespikkelde keel.
Verwarringssoorten
De zwartkeelmierlijster Formicarius analis heeft een olijfbruine kruin, een roodbruine vlek aan de halszijde en een roodbruine onderstaart. De roodvoorhoofdmierlijster Formicarius rufifrons heeft alleen het voorhoofd roodbruin en een grijs gezicht. De gestreepte mierlijster Chamaeza nobilis is groter, met een witte onderzijde vol donkere strepen.
Leefgebied
De bodem van vochtig regenwoud op terra firme, minder in overstromingsbos, van het laagland tot in de voetheuvels, tot ongeveer 1000 m. Loopt langzaam over de grond, keert bladeren om en vangt insecten en andere geleedpotigen; sluit zich soms aan bij zwermen trekmieren. Het nest ligt in een holte van een stomp of boom, laag boven de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het laagland ten oosten van de Andes. Ecuador: in het oosten. Peru: in het Amazonegebied. Bolivia: in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied, en apart in het Atlantisch Woud van Oost-Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend in terra-firmebos naar de lange, stijgende reeks. Een vogel loopt vaak dicht langs een pad; blijf stil staan en kijk laag over de bosbodem.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijd verspreid, maar verdwijnt waar het bos wordt gekapt of sterk versnipperd raakt.
Wetenschappelijke naam
Formicarius colma | Boddaert, 1783
Boddaert beschreef de soort in 1783 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Formicarius voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Latijn formicarius, 'van de mieren', afgeleid van formica, 'mier'. De soortnaam gaat terug op Buffons naam 'Colma', waarschijnlijk een samentrekking van Frans collier, 'halsband', en marque, 'teken'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.