Alle soorten › Zangvogels › Mierlijsters › Gebandeerde mierlijster

Gebandeerde mierlijster | Chamaeza mollissima

Barred Antthrush | Chamaeza barreteada | Tovaca-barrada

De gebandeerde mierlijster is een donkere, dicht dwarsgebandeerde bodemvogel van het hoge nevelwoud in de Andes. Hij leeft verborgen op de bodem van steile, bemoste hellingen, vaak tussen bamboe. Van de Chamaeza-soorten leeft hij het hoogst in het gebergte.

Gebandeerde mierlijster (Chamaeza mollissima)
Foto: David Bishop — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een lange, snelle reeks korte, holle tonen, koe-koe-koe, die geleidelijk in toonhoogte stijgt en luider wordt en vaak een halve minuut of langer aanhoudt. Zingt vooral bij zonsopkomst en in de avondschemering.

Luister: ZangXC1015900

Opname: Sergio Adrian Garcia-Murcia — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–20 cm, met een korte staart. De bovendelen zijn donkerbruin. Kop, keel en onderdelen zijn dicht en regelmatig gebandeerd met zwartachtige en geelbruine dwarsbandjes. Een witte oogstreep, zoals bij de andere Chamaeza-soorten, ontbreekt. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kortstaartmierlijster Chamaeza campanisona en Schwartz' mierlijster Chamaeza turdina zijn van onderen gestreept in plaats van gebandeerd en hebben een witte oogstreep; ze leven meestal lager. De geschubde mierpitta Grallaria squamigera is van onderen ook dwarsgebandeerd, maar veel groter, met een grijze kruin en rug, staat rechtop en heeft vrijwel geen staart. De roodborstmierlijster Formicarius rufipectus heeft een egaal roodbruine borst.

Leefgebied

De bodem van nat nevelwoud en hoger bergbos, vaak met dichte Chusquea-bamboe, ruwweg tussen 1800 en 3000 m. Eet insecten en andere ongewervelden uit het bladstrooisel en het mos. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: vooral in de Centrale Andes, van Antioquia tot Cauca en Nariño, en rond de bovenloop van de Magdalena in Huila. Ecuador: langs de oostflank van de Andes, van Sucumbíos tot Zamora-Chinchipe. Peru: plaatselijk langs de oostflank, van Amazonas en Cajamarca tot Cusco en Puno. Bolivia: op de oostflank in La Paz, Cochabamba en het westen van Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopkomst in nat nevelwoud met bamboe naar de lange, stijgende reeks tonen. Een zingende vogel zit vaak op een omgevallen stam of een lage tak; nader langzaam en blijf geduldig staan.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is overal schaars en plaatselijk, maar het hoge nevelwoud van de oostflank is op veel plaatsen nog grotendeels intact.

Wetenschappelijke naam

Chamaeza mollissima | Sclater, 1855

Sclater beschreef de soort in 1855 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Chamaeza werd in 1825 ingevoerd door Vigors. De geslachtsnaam komt van Grieks chamai, 'op de grond', en zaō, 'leven', naar de bodembewonende leefwijze. De soortnaam is Latijn mollissimus, overtreffende trap van mollis, 'zacht', naar het zachte verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.