Alle soorten › Zangvogels › Mierlijsters › Schwartz' mierlijster

Schwartz' mierlijster | Chamaeza turdina

Schwartz's Antthrush | Chamaeza de Schwartz | Tovaca-de-schwartz

Schwartz' mierlijster is een bruine, gestreepte bodemvogel van het nevelwoud in de Andes van Colombia en in de bergen van Venezuela. Hij werd lang tot de roodstaartmierlijster van Zuidoost-Brazilië gerekend, maar verschilt daarvan in zang. Zijn zang is een zeer lange, gelijkmatige reeks tonen die tot wel een minuut kan duren.

Schwartz' mierlijster (Chamaeza turdina)
Foto: David Monroy R — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een zeer lange, gelijkmatige reeks korte, holle tonen, koe-koe-koe-koe, die langzaam in toonhoogte stijgt en tot wel een minuut kan duren. Zingt vooral in de schemering, vanaf de grond of een lage tak.

Luister: ZangXC569971

Opname: David Monroy Rengifo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–21 cm, met een voor een mierlijster vrij lange staart. De bovendelen zijn warm donkerbruin, de staart iets roodbruiner. Achter het oog loopt een smalle witte streep. De keel is wit; de rest van de onderdelen is wit met donkerbruine, schubvormige strepen, die op de flanken overgaan in een bruine waas. De staart heeft geen zwarte band en geen lichte punt. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kortstaartmierlijster Chamaeza campanisona heeft een kortere staart met zwartachtige band en lichte punt en een geelbruinere onderzijde; hij leeft lager op de oostflank. De gebandeerde mierlijster Chamaeza mollissima is van onderen dicht dwarsgebandeerd en leeft meestal hoger. De roodstaartmierlijster Chamaeza ruficauda uit Zuidoost-Brazilië lijkt sterk, maar komt in het gidsgebied vrijwel zeker niet voor.

Leefgebied

De bodem van vochtig bergbos en nevelwoud, ruwweg tussen 1300 en 2500 m, vaak in ravijnen en op steile hellingen met dichte ondergroei. Eet insecten en andere ongewervelden uit het bladstrooisel. Over het nest is weinig bekend; verwante soorten nestelen in boomholten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen in Colombia: in de Centrale Andes, van Antioquia tot Risaralda en Valle del Cauca, en in de Oostelijke Andes, van Santander en Boyacá tot Cundinamarca en de bovenloop van de Magdalena in Huila. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het kustgebergte en de Andes van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de schemering in nevelwoud in Huila, Cundinamarca of Risaralda naar de lange, aanhoudende reeks tonen. De vogel loopt met licht opgewipte staart over de bosbodem en blijft bij onraad stilstaan; wacht stil bij een pad door het bos.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is beperkt en het bergbos van de Colombiaanse Andes is voor een groot deel gekapt, maar in de resterende bossen komt de soort plaatselijk nog regelmatig voor.

Wetenschappelijke naam

Chamaeza turdina | Cabanis & Heine, 1860

Cabanis & Heine beschreef de soort in 1860 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Chamaeza werd in 1825 ingevoerd door Vigors. De geslachtsnaam komt van Grieks chamai, 'op de grond', en zaō, 'leven', naar de bodembewonende leefwijze. De soortnaam komt van Latijn turdus, 'lijster', met -inus, 'lijkend op': 'lijsterachtig'. De Engelse en Nederlandse naam eren Paul A. Schwartz, die als eerste het afwijkende zanggeluid opmerkte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.