Alle soorten › Zangvogels › Mierlijsters › Roodstaartmierlijster

Roodstaartmierlijster | Chamaeza ruficauda

Rufous-tailed Antthrush | Chamaeza colirrufa | Tovaca-de-rabo-vermelho

De roodstaartmierlijster is een bruine, gestreepte bodemvogel van het bergbos van het Atlantisch Woud in Zuidoost-Brazilië en het noordoosten van Argentinië. Voor het gidsgebied is de soort hooguit een zeldzame dwaalgast: meldingen uit Colombia gaan terug op de vroegere opvatting waarin Schwartz' mierlijster tot deze soort werd gerekend. Het is een standvogel die niet trekt, zodat een werkelijk voorkomen in de Andes niet te verwachten is.

Roodstaartmierlijster (Chamaeza ruficauda)
Foto: Helder Odilon Lotto — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lange, versnellende reeks korte, lage tonen die licht in toonhoogte stijgt en abrupt eindigt. Zingt vooral in de schemering, vanaf de grond of een lage tak.

Luister: ZangXC1033157

Opname: Marcelo J Feliti — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–20 cm, met een vrij lange staart. De bovendelen zijn warm bruin; stuit en staart zijn duidelijk roodbruin. Achter het oog loopt een smalle witachtige streep. De onderdelen zijn geelachtig wit, met donkere, schubvormige strepen op borst en flanken. De staart heeft geen zwarte band en geen lichte punt. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Schwartz' mierlijster Chamaeza turdina uit Colombia en Venezuela lijkt sterk en werd vroeger tot dezelfde soort gerekend; de zang verschilt. De kortstaartmierlijster Chamaeza campanisona heeft een kortere staart met zwartachtige band en lichte punt. Een gestreepte Chamaeza in het bergbos van Colombia is vrijwel zeker een van deze twee soorten.

Leefgebied

In het eigen verspreidingsgebied de bodem van vochtig bergbos, ruwweg tussen 800 en 2000 m, in het zuiden ook lager. Eet insecten en andere ongewervelden uit het bladstrooisel. Nestelt in een holte in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied geen zekere waarnemingen. De weinige meldingen uit Colombia (Cauca en Huila) betreffen vrijwel zeker Schwartz' mierlijster, die vroeger tot deze soort werd gerekend. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Atlantisch Woud van Zuidoost-Brazilië en in Misiones in het noordoosten van Argentinië.

Hoe en wanneer kijken

Een waarneming in het gidsgebied is uitzonderlijk. Een gestreepte mierlijster in het bergbos van Colombia is vrijwel zeker Schwartz' mierlijster; leg een afwijkende vogel vast met geluidsopnamen, omdat de zang het duidelijkste kenmerk is.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het Atlantisch Woud is veel bos verdwenen, maar in de resterende berggebieden komt de soort nog verspreid voor.

Wetenschappelijke naam

Chamaeza ruficauda | Cabanis & Heine, 1860

Cabanis & Heine beschreef de soort in 1860 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Chamaeza werd in 1825 ingevoerd door Vigors. De geslachtsnaam komt van Grieks chamai, 'op de grond', en zaō, 'leven', naar de bodembewonende leefwijze. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en cauda, 'staart': 'met roodbruine staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio de Janeiro, Brazilië.