Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Rotsgrondkruiper

Rotsgrondkruiper | Ochetorhynchus andaecola

Rock Earthcreeper | Bandurrita de las rocas | Bandurrita-das-pedras

De rotsgrondkruiper is een bruine ovenvogel met een lange, licht gebogen snavel van rotsige hellingen in de droge zuidelijke Andes. Hij huppelt tussen rotsblokken, graspollen en struiken en houdt daarbij de staart vaak schuin omhoog. In het gidsgebied komt hij alleen in Bolivia voor.

Rotsgrondkruiper (Ochetorhynchus andaecola)
Foto: Telegro — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks luide, schelle tonen, soms eindigend in een sputterend geluid, gezongen vanaf een struik of rotsblok. De alarmroep is een hoge, piepende fluittoon.

Luister: ZangXC189915

Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, met een lange, licht gebogen, zwartachtige snavel met een grijze basis van de ondersnavel. Kruin, rug en stuit zijn warm bruin, de vleugels iets roodbruiner en de staart donker roodbruin. Een geelbruine wenkbrauwstreep, een donkere streep achter het oog en geelbruine wangen. De keel is wittig geelbruin; borst en buik zijn donkerder, warm geelbruin, met donkere strepen op zijden en flanken. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben lichte randen op de rug en geschubde onderdelen.

Verwarrings­soorten

De rechtsnavelgrondkruiper Ochetorhynchus ruficaudus leeft in vergelijkbare rotsige hellingen, maar heeft een rechte snavel, een witte keel en meer roodbruin in de staart. De bruinborstaardkruiper Upucerthia validirostris heeft een sterker gebogen snavel en vrijwel ongestreepte, geelbruine onderdelen.

Leefgebied

Droog struweel en puna met graspollen en verspreide struiken, vooral rotsige hellingen, rotsuitstulpingen en ravijnen, meestal tussen 2600 en 4200 m, plaatselijk tot 4500 m. Zoekt op de grond tussen stenen, gras en struiken naar insecten en andere geleedpotigen. Het nest ligt aan het eind van een zelf gegraven tunnel in een aarden wal of in een rotsspleet.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Bolivia: in de Andes van La Paz zuidwaarts tot in het zuiden van het land. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië, zuidwaarts tot Catamarca, en uiterst schaars in het noorden van Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langs rotsige hellingen en ravijnen met verspreide struiken in het droge zuiden van de Boliviaanse Andes en let op een bruine vogel die tussen de stenen huppelt. Vogels zijn schuw en vliegen bij verstoring een flink eind weg; de zang vanaf een rotsblok verraadt ze.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is vrij beperkt en de stand gaat vermoedelijk achteruit; overbegrazing is de enige bekende verstoring.

Wetenschappelijke naam

Ochetorhynchus andaecola | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1838) (GBIF: Upucerthia andaecola)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1838 als Uppucerthia andaecola; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ochetorhynchus werd in 1834 ingevoerd door Meyen. De geslachtsnaam combineert Grieks okhetos, 'goot, kanaal, groef', en rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam andaecola betekent 'bewoner van de Andes', van Latijn -cola, 'bewoner'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sica Sica, La Paz, Bolivia.