Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Rechtsnavelgrondkruiper

Rechtsnavelgrondkruiper | Ochetorhynchus ruficaudus

Straight-billed Earthcreeper | Bandurrita de pico recto | Bandurrita-de-bico-reto

De rechtsnavelgrondkruiper is een grijsbruine ovenvogel van rotsige hellingen in de droge zuidelijke Andes. Anders dan de meeste grondkruipers heeft hij een lange, vrijwel rechte snavel. Hij loopt en huppelt tussen rotsblokken en struiken en wipt daarbij vaak met de roodbruine staart.

Rechtsnavelgrondkruiper (Ochetorhynchus ruficaudus)
Foto: Álvaro Parra Valdivia — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een luide, snelle reeks schelle tonen die aan het eind wat versnelt en daalt, gezongen vanaf een rotsblok. De roep is een scherpe, korte tik.

Luister: RoepXC507265

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm, met een lange, rechte, donkere snavel. De bovendelen zijn egaal grijsbruin; de vleugels hebben een roodbruine vlek die vooral in de vlucht zichtbaar is. De staart is roodbruin met donkerder middelste pennen. Een witachtige wenkbrauwstreep. De keel is wit en de onderdelen zijn grijswit, op de borst met vage, donkere streepjes. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De rotsgrondkruiper Ochetorhynchus andaecola leeft in vergelijkbare rotsige hellingen, maar heeft een licht gebogen snavel, warmer bruine bovendelen en geelbruine, gestreepte onderdelen. De bruinborstaardkruiper Upucerthia validirostris heeft een lange, duidelijk gebogen snavel en geelbruine onderdelen. Wipstaarten (Cinclodes) hebben een kortere snavel en een lichte vleugelband en leven meer bij water.

Leefgebied

Droge, rotsige hellingen, ravijnen en steenvelden met verspreide struiken en graspollen in de puna en de hogere droge dalen, meestal tussen 2500 en 4500 m. Zoekt op de grond en tussen stenen naar insecten en andere geleedpotigen. Het nest ligt in een rotsspleet of in een holte in een aarden wal.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Peru: alleen in het uiterste zuiden, schaars. Bolivia: in de Andes van La Paz en Oruro zuidwaarts tot Potosí, Chuquisaca en Tarija. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en in het westen van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langs rotsige hellingen en ravijnen in de droge Boliviaanse Andes en let op een grijsbruine vogel die tussen de stenen huppelt. Een zingende vogel zit vaak op een uitstekend rotsblok.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied in een weinig verstoord landschap; er zijn geen bedreigingen bekend.

Wetenschappelijke naam

Ochetorhynchus ruficaudus | Meyen, 1834 (GBIF: Upucerthia ruficaudus)

Meyen beschreef de soort in 1834 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ochetorhynchus voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam combineert Grieks okhetos, 'goot, kanaal, groef', en rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam ruficaudus komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en cauda, 'staart': 'met roodbruine staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Volcán Maipo, Santiago, Chili.