Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Roodbuikara

Roodbuikara | Orthopsittaca manilatus

Red-bellied Macaw | Guacamayo ventrirrojo | Maracanã-do-buriti

De roodbuikara is een middelgrote, overwegend groene ara die nauw verbonden is met de aguaje- of morichepalm Mauritia flexuosa. Hij eet de vruchten van deze palm, broedt in de dode stammen en slaapt in de palmmoerassen. Groepen vliegen bij zonsopkomst en zonsondergang in lange rijen roepend over het bos.

Roodbuikara (Orthopsittaca manilatus)
Foto: Vincent A. Vos — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoger en minder schor dan de grote ara's: een schelle, wat jankende kreet, in groepen in de vlucht steeds herhaald.

Luister: RoepXC1183068

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

46–50 cm, met een lange, spitse staart en een zwarte snavel. Het gezicht is kaal en geelachtig. Het kleed is groen, de voorkruin blauwachtig, keel en borst grijzig groen met een vage schubtekening. Midden op de buik ligt een kastanjerode vlek. De slagpennen zijn van boven blauw. Van onder zijn vleugels en staart olijfgeel, zonder rood. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De dwergara Ara severus heeft een kastanjebruin voorhoofd, een wit, kaal gezicht en rode ondervleugeldekveren, maar geen rode buik. De blauwkopara Primolius couloni heeft een blauwe kop, een grijs gezicht en een roodbruine bovenkant van de staart. De roodschouderara Diopsittaca nobilis is kleiner, met een blauw voorhoofd, een wit gezicht en een rode vleugelrand. Parkieten van het geslacht Psittacara zijn kleiner, met een bevederd gezicht.

Leefgebied

Palmmoerassen met Mauritia flexuosa en het omliggende laaglandbos, ook savannen met palmbosjes en losse palmen in open land, tot ongeveer 500 m. Eet vooral de vruchten van deze palm, daarnaast andere vruchten en zaden, en bezoekt kleiwanden. Broedt in holten in dode palmstammen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, in de llanos en het Amazonegebied. In Ecuador en Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland, in Pando, Beni, het noorden van La Paz en het noorden van Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, het Braziliaanse Amazonegebied en het binnenland van Brazilië, en op Trinidad.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Aan de rand van palmmoerassen bij zonsondergang, als groepen naar de slaapplaats komen, bijvoorbeeld rond Iquitos en in het laagland van Madre de Dios. Overdag vaak in palmen met rijpe vruchten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van palmmoerassen; het omhakken van palmen voor de oogst van de vruchten, zoals rond Iquitos, en ontbossing vormen plaatselijk een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Orthopsittaca manilatus | (Boddaert, 1783) (GBIF: Orthopsittaca manilata)

Boddaert beschreef de soort in 1783 als Psittacus manilatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Orthopsittaca werd in 1912 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Grieks orthos, 'recht', en psittakē, 'papegaai'. De soortnaam combineert Latijn manus, 'hand', en latus, 'breed'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.