Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Roodkeelgoean
Roodkeelgoean | Pipile cujubi
Red-throated Piping Guan | Pava cuyubí | Cujubi
De roodkeelgoean is de zuidoostelijke tegenhanger van de blauwkeelgoean: een zwarte goean met een witte kuif en witte vleugelvlekken, maar met een rode keellel. Hij leeft vooral in Brazilië ten zuiden van de Amazone en bereikt het gidsgebied alleen in het noordoosten van Bolivia.
Geluid
Een reeks dunne, stijgende fluittonen, vooral rond zonsopkomst, vergelijkbaar met die van de blauwkeelgoean. Tijdens baltsvluchten een ratelend vleugelgeluid.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
69 cm, met een vrij kleine kop, een lange staart en rode poten. Het kleed is zwart met een blauwe tot groene glans. Een rafelige witte kuif bedekt kruin en achterhoofd. Op de vleugeldekveren zit een grote witte vlek. De naakte huid rond het oog is wit tot lichtblauw; de keellel is helderrood, soms met wat blauw aan de basis. De snavel is blauw met een zwarte punt. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De blauwkeelgoean Pipile cumanensis heeft een donkerblauwe keellel; in het noordoosten van Bolivia komen beide voor en is de kleur van de lel het beste kenmerk. Spix' sjakohoen Penelope jacquacu is bruin, met een kleinere rode keellel en zonder witte kuif of vleugelvlekken. De knobbelhokko Crax globulosa en de mesbekpauwies Mitu tuberosum zijn zwaarder en lopen vooral over de bosbodem.
Leefgebied
Hoog bos langs rivieren, várzea en galerijbos, ook vochtig terra-firmebos en bosranden in het laagland, onder ongeveer 500 m. Leeft in paren of kleine groepen in de boomkruinen en eet vooral vruchten, daarnaast bloemen en bladeren. Het nest is een platform van takjes in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia alleen in het laagland van het noordoosten, in het oosten van de Beni en het noorden van Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in een groot deel van Brazilië ten zuiden van de Amazone, van de Rio Madeira tot in Pará en Maranhão.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de vroege ochtend in de toppen van hoge bomen langs rivieren in het noordoosten van Bolivia, bijvoorbeeld in en rond het Nationaal Park Noel Kempff Mercado.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. Gaat achteruit door jacht en door ontbossing in het zuiden van het Amazonegebied; houdt alleen goed stand in grote, beschermde bosgebieden.
Wetenschappelijke naam
Pipile cujubi | (Pelzeln, 1858)
Pelzeln beschreef de soort in 1858 als Penelope cujubi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pipile werd in 1856 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam gaat terug op Duits Pipen, 'piepen' (vergelijk Latijn pipilare, 'tjilpen'). Von Jacquin (1784) schreef dat de vogel zijn naam bij de Amerikanen dankt aan zijn zachte, piepende roep. De soortnaam komt van cujubi, een Tupi-naam voor een fluitgoean. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pará, Brazilië.