Alle soorten › Spechtachtigen › Amerikaanse baardvogels › Roodkopbaardvogel

Roodkopbaardvogel | Eubucco bourcierii

Red-headed Barbet | Barbudo cabecirrojo | Capitão-de-cabeça-vermelha

De roodkopbaardvogel is de baardvogel van de vochtige bergbossen van de noordelijke Andes. Mannetje en vrouwtje verschillen sterk: het mannetje heeft een rode kop en borst, het vrouwtje een blauw gezicht. Hij trekt met gemengde groepen tangares door het bladerdak en zoekt vooral in bosjes dode bladeren naar insecten.

Roodkopbaardvogel (Eubucco bourcierii)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Weinig vocaal. De zang is een zachte, lage, kikkerachtige triller; daarnaast korte, schorre roepjes.

Luister: ZangXC1175573

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16 cm, gedrongen, met een dikke, lichte, geelgroene snavel. Het mannetje heeft een geheel scharlakenrode kop, keel en borst, met een smalle zwarte rand rond de snavelbasis en een smalle, blauwachtig witte band in de nek; de borst gaat over in een oranje en dan geelachtige buik met groene strepen op de flanken, de bovendelen zijn groen. Het vrouwtje heeft een zwart voorhoofd, blauwe wangen, een goudgele tot olijfgroene kruin, een grijsachtige keel en een geeloranje borst. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De bonte baardvogel Eubucco versicolor vervangt hem verder naar het zuiden in de Andes van Peru en Bolivia; het mannetje heeft blauw aan de kop en een andere borsttekening. De citroenkeelbaardvogel Eubucco richardsoni leeft lager, in het Amazonelaagland; het mannetje heeft een zwart gezicht en een citroengele keel. De toekanbaardvogel Semnornis ramphastinus is groter, met een grijze borst en een zwarte kruin, en leeft alleen op de westflank.

Leefgebied

Vochtig bergbos, nevelwoud en hoger voetheuvelbos, bosranden en hoog secundair bos, meestal tussen 1000 en 2400 m, plaatselijk vanaf ongeveer 400 m. Foerageert in het middelste bladerdak, vaak in gemengde groepen, en haalt insecten en spinnen uit dode bladeren; eet ook veel vruchten. Nestelt in een holte in dood hout.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie Andesketens en op de Pacifische helling. In Ecuador op de west- en de oostflank. In Peru in het noorden, op de oostflank van de Andes ten noorden en westen van de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica, Panama en het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Volg gemengde groepen langs bosranden en bosweggetjes in het bergbos, bijvoorbeeld rond Mindo en op de oostflank langs de weg naar Cosanga. Let op vogels die zich in bosjes dode bladeren werken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt randen en secundair bos, maar verdwijnt waar bergbos geheel wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Eubucco bourcierii | (de Lafresnaye, 1845)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1845 als Micropogon Bourcierii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Eubucco werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks eu, 'goed' of 'echt', met de geslachtsnaam Bucco (Latijn bucca, 'wang'). De soortnaam eert Jules Bourcier (1797–1873), Frans natuuronderzoeker en kenner van kolibries. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.