Alle soorten › Spechtachtigen › Amerikaanse baardvogels › Carabayabaardvogel

Carabayabaardvogel | Eubucco tucinkae

Scarlet-hooded Barbet | Cabezón de Carabaya | Capitão-de-colar-amarelo

De carabayabaardvogel is een baardvogel van het zuidwestelijke Amazonebekken, met het zwaartepunt van zijn verspreiding in het zuidoosten van Peru. Hij is genoemd naar de provincie Carabaya in Puno, waar de soort werd ontdekt. Hij is sterker dan zijn verwanten gebonden aan bos langs rivieren.

Carabayabaardvogel (Eubucco tucinkae)
Foto: nmoorhatch — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een snelle, lage, kikkerachtige triller, vergelijkbaar met die van de citroenkeelbaardvogel. Ook zachte, schorre roepjes.

Luister: ZangXC475699

Opname: Felipe Arantes — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17 cm, gedrongen, met een dikke, geelachtige snavel. Het mannetje heeft een geheel scharlakenrode kop en keel met een smalle zwarte rand aan de snavelbasis, een goudgele band over de achterhals, groene bovendelen, een oranjerode borst en een gele buik met groene strepen op de flanken. Het vrouwtje lijkt op het mannetje maar is doffer, met minder uitgebreid rood aan de kop en een grijsachtig waas op wangen en keel. Jonge vogels zijn doffer en groener.

Verwarrings­soorten

De citroenkeelbaardvogel Eubucco richardsoni is kleiner; het mannetje heeft een zwart gezicht, een rode kruin en een citroengele keel, en leeft vaker in terra-firmebos. De gouden baardvogel Capito auratus is groter, met zwarte bovendelen en een oranje tot gele keel.

Leefgebied

Oeverbos, várzea-bos, bos op rivieroevers en -eilanden, bosranden met Cecropia en bamboe in de overgang naar terra-firmebos, in het laagland tot ongeveer 500 m. Foerageert in het middelste en hoge bladerdak, vaak in gemengde groepen, en eet vruchten en insecten uit dode bladeren. Nestelt in een holte in dood hout.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het zuidoostelijke laagland (Madre de Dios, het oosten van Cusco en Puno, plaatselijk Ucayali). In Bolivia in het noordelijke laagland (Pando, het noorden van La Paz en Beni). Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië (Acre en het zuidwesten van Amazonas).

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in oeverbos en op begroeide rivierbanken langs de Madre de Dios, de Tambopata en de Manu, waar de vogel met gemengde groepen door het bladerdak trekt. De trillerzang klinkt het hele jaar door.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een vrij klein verspreidingsgebied, maar is in geschikt oeverbos niet zeldzaam; houtkap en goudwinning langs rivieren vormen plaatselijk een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Eubucco tucinkae | (Seilern-Aspang, 1913)

Seilern-Aspang beschreef de soort in 1913 als Capito tucinkae; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Eubucco werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks eu, 'goed' of 'echt', met de geslachtsnaam Bucco (Latijn bucca, 'wang'). De soortnaam komt van het Moravisch-Tsjechische koosnaampje tucinka, dat vooral voor vrouwelijke huisdieren en soms voor een jong meisje wordt gebruikt; de beschrijver, von Seilern, verklaarde de naam niet, maar eerde er waarschijnlijk zijn eerste dochter Ilona (geb. 1913) mee. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yahuarmayo, Carabaya, Puno, Peru.