Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Roodkruinbladspeurder

Roodkruinbladspeurder | Automolus rufipileatus

Chestnut-crowned Foliage-Gleaner | Rascahojas coronicastaño | Barranqueiro-de-coroa-castanha

De roodkruinbladspeurder is een bladspeurder van het Amazonelaagland met een kastanjebruine kruin en een oranje oog. Hij leeft in dichte ondergroei van rivierbos, várzea en bamboe, waar hij in kluwens van dode bladeren naar voedsel zoekt.

Roodkruinbladspeurder (Automolus rufipileatus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een droge, ratelende triller die aan het eind vertraagt, ongeveer tsjrrrrr, vooral in de schemering. De roep is een hard, droog tsjek.

Luister: ZangXC1174203

Opname: Tristan Guillebot de Nerville — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–20 cm, met een vrij forse, rechte snavel. De kruin is kastanjebruin, de rest van de bovendelen olijfbruin, de staart roodbruin. De iris is oranje tot geeloranje. De keel is oker, de rest van de onderdelen okerbruin, op de flanken donkerder. Een duidelijke oogring of wenkbrauwstreep ontbreekt. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De bruinstuitbladspeurder Automolus melanopezus heeft eveneens een oranje oog, maar een donkerbruine kruin en stuit die afsteken tegen de roodbruine staart. De okerkeelbladspeurder Automolus ochrolaemus heeft een donker oog, een okergele oogring en een lichtere keel. De rosse bladspeurder Clibanornis rubiginosus is egaler donker roodbruin en leeft vooral in de voetheuvels. De kaneelstuitbladspeurder Philydor pyrrhodes heeft een kaneelkleurige stuit en onderdelen en een donkere rug.

Leefgebied

Dichte ondergroei van rivierbos, várzea, begroeide riviereilanden en bestanden van Guadua-bamboe in het laagland, meestal onder 1000 m. Zoekt insecten en spinnen in hangende dode bladeren en vegetatiekluwens, vaak in gemengde groepen. Het nest ligt aan het eind van een gang in een aarden wal.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en de Braziliaanse Amazone.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs rivieroevers en op riviereilanden met dichte ondergroei, of in bamboe, bijvoorbeeld langs de Napo in Ecuador en de Madre de Dios in Peru. De vogel is het actiefst vroeg in de ochtend en laat in de middag.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied in het Amazonebekken.

Wetenschappelijke naam

Automolus rufipileatus | (Pelzeln, 1859)

Pelzeln beschreef de soort in 1859 als Anabates rufipileatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Automolus werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks automolos, 'overloper' of 'deserteur'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'rood', en pileatus, 'met een kap'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pará, Brazilië.