Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Haakbekbladspeurder

Haakbekbladspeurder | Ancistrops strigilatus

Chestnut-winged Hookbill | Picogancho alicastaño | Limpa-folha-picanço

De haakbekbladspeurder is een grote, gestreepte bladspeurder van het Amazonelaagland, met een zware snavel met een duidelijk haakje aan de punt. Hij is de enige soort van zijn geslacht. Meestal trekt hij mee met gemengde zwermen in de middelste en hogere lagen van het bos, waar hij dode bladeren en epifyten doorzoekt.

Haakbekbladspeurder (Ancistrops strigilatus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle, stijgende triller die luider wordt en dan op één toonhoogte doorgaat, soms een halve minuut of langer. Roepen zijn een raspend, zoemend bzzt en een tie-tjoe.

Luister: ZangXC854927

Opname: Guilherme Melo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, met een zware, rechte snavel met een gehaakte punt en een vrij lange staart. Kruin en rug zijn donker olijfbruin met smalle, goudgele tot lichtbruine strepen. Een brede, witachtige tot lichtbruine wenkbrauwstreep valt op. De vleugeldekveren zijn dof kastanjebruin, de staart is helder roodbruin. Keel en onderdelen zijn geelachtig lichtbruin met bruine strepen. De seksen zijn gelijk; jongen zijn onregelmatiger en donkerder gestreept.

Verwarrings­soorten

De roodvleugelbladspeurder Dendroma erythroptera heeft een slankere snavel, ongestreepte bovendelen en helderder roodbruine vleugels. De oostelijke bosbladspeurder Automolus subulatus is ook gestreept, maar heeft een slankere snavel, effen bruine vleugels en zoekt lager in het bos. De gestreepte xenops Xenops rutilans is veel kleiner, met een opgewipte snavel en een witte wangstreep.

Leefgebied

Vochtig, altijdgroen laaglandbos, vooral op terra firme, plaatselijk ook in várzea, meestal onder 500 m en plaatselijk tot ongeveer 900 m. Zoekt in de middelste laag en het lagere bladerdak in dode bladeren, ophopingen van bladafval en epifyten naar insecten en andere geleedpotigen. Over het nest is vrijwel niets bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: het zuidoosten, in het Amazonelaagland. Ecuador: het oostelijke laagland. Peru: het oostelijke laagland over de hele lengte van het land. Bolivia: het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen en zuiden van het Amazonegebied van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Volg gemengde zwermen in terra-firmebos en let op een gestreepte bladspeurder die met zijn zware snavel in opgehangen dode bladeren pikt. De lange, aanzwellende triller verraadt hem vaak eerst.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van ongestoord laaglandbos en verdwijnt waar dat wordt gekapt, maar het leefgebied is nog uitgestrekt.

Wetenschappelijke naam

Ancistrops strigilatus | (Spix, 1825)

Spix beschreef de soort in 1825 als Thamnophilus strigilatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ancistrops werd in 1862 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks ankistron, 'haak', en ōps, 'gezicht', naar de snavel met haakpunt. De soortnaam komt van modern Latijn strigilatus, 'gestreept' (van Latijn striga, 'groef', 'streep'), naar het gestreepte verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Solimões, Brazilië (vermoedelijk).