Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Roodkruintangare

Roodkruintangare | Stilpnia vitriolina

Scrub Tanager | Tangara matorralera | Saíra-do-matagal

De roodkruintangare is een tangare van droog en halfopen land in de dalen en op de hellingen van de Andes in Colombia en het noorden van Ecuador. Ze is zilvergroen-grijs met een roodbruine kruin en een zwart masker, en leeft vaak dicht bij mensen, in struweel, koffieplantages, tuinen en parken.

Roodkruintangare (Stilpnia vitriolina)
Foto: Julian Londono from Manizales, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, scherpe tsiet-roepjes en een droog, gejaagd getsjip; de zang is een korte, ijle reeks tonen.

Luister: ZangXC977095

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm. De kruin is roodbruin, het masker van teugel tot oorstreek zwart. Bovendelen zilverachtig groengrijs met een lichte glans; vleugels en staart donker met groenblauwe randen. De onderdelen zijn lichter grijsgroen, naar de buik toe bleek okergeel. De seksen lijken op elkaar; het vrouwtje is iets doffer, met een vaalbruine kruin. Jonge vogels zijn grauwer en missen de roodbruine kruin grotendeels.

Verwarrings­soorten

De sabeltangare Stilpnia cayana heeft ook een roodbruine kruin en een zwart masker, maar is bleek geelbruin en leeft in het laagland ten oosten van de Andes. Het vrouwtje van de heines-tangare Stilpnia heinei is groen met een grijze kop, zonder roodbruine kruin en zonder masker. De okerkaptangare Tangara gyrola is groen met een geheel roodbruine kop en leeft in vochtig bos.

Leefgebied

Droog en halfvochtig struweel, bosranden, open bos, koffieplantages, heggen, tuinen en parken in steden, ongeveer tussen 500 en 2700 m, het talrijkst op de middelste hoogten. Eet vruchten en zoekt insecten op takken en bladeren, in paren of kleine groepjes, soms in gemengde groepen. Het komvormige nest ligt in een struik of boom.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Andes, vooral in de dalen van de Cauca en de Magdalena en op de hellingen van de centrale en de oostelijke cordillera. In Ecuador in het noorden, in de droge inter-Andesdalen van Carchi, Imbabura en Pichincha. Komt niet voor in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied niet bekend.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in tuinen, parken en koffieplantages op middelhoge hoogte in de Colombiaanse Andes, bijvoorbeeld rond Cali en Medellín, en in de droge dalen ten noorden van Quito; de vogels zitten vaak laag in struiken en heggen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen en wijdverbreid binnen het verspreidingsgebied; profiteert van halfopen, door de mens veranderd landschap.

Wetenschappelijke naam

Stilpnia vitriolina | (Cabanis, 1851)

Cabanis beschreef de soort in 1851 als C[allispiza] vitriolina; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Stilpnia werd in 2016 ingevoerd door Burns, Unitt & Mason. De geslachtsnaam komt van Grieks stilpnos, 'glinsterend' of 'glanzend'. De soortnaam komt van Latijn vitriolum, 'vitriool', naar de groenachtige, glazige kleur van het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Colombia.