Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Roodkruintiran
Roodkruintiran | Myiozetetes similis
Social Flycatcher | Luis gregario | Bentevizinho-de-penacho-vermelho
De roodkruintiran is een van de meest verbreide tirannen van het tropisch laagland en leeft in bosranden, tuinen, parken en langs water. Met zijn zwart-wit gestreepte kop en gele buik lijkt hij op een kleine kiskadie met een korte snavel. Hij is luidruchtig en leeft in paren of kleine groepjes.
Geluid
Een opgewonden, herhaald tsjie-tsjie-tsjie en een raspend krie-joe; paren en groepjes roepen vaak door elkaar.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm, met een korte, zwarte snavel. De kruin is donkergrijs tot zwartachtig met een verborgen oranjerode kruinvlek, omzoomd door een brede witte wenkbrauwstreep die op het voorhoofd bijna samenkomt; een donker masker loopt door het oog. De bovendelen zijn olijfbruin tot olijfgroen, de vleugelpennen met smalle lichte randen. De keel is wit, de onderdelen helder geel. De seksen zijn gelijk; jonge vogels missen de kruinvlek en hebben rossige randen aan de vleugelpennen.
Verwarringssoorten
De roestvleugeltiran Myiozetetes cayanensis heeft rosse randen aan de slagpennen, een donkerder bruine rug en een geeloranje kruinvlek; hij is meer aan water gebonden. De grijskruintiran Myiozetetes granadensis heeft een grijze kruin, slechts een korte witte streep boven het oog en geen zwart masker. De kleine kiskadie Philohydor lictor heeft een lange, dunne snavel. De grote kiskadie Pitangus sulphuratus en de bootsnaveltiran Megarynchus pitangua zijn veel groter, met een zware snavel.
Leefgebied
Bosranden, halfopen terrein met bomen, oevers, plantages, parken, tuinen en dorpen, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Vangt insecten vanaf een uitkijkpost en eet veel bessen en kleine vruchten. Het nest is een overkoepelde bal van gras en vezels met een zij-ingang, vaak dicht bij een wespennest.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: verbreid in het laagland en de lagere dalen aan beide zijden van de Andes. Ecuador: in het westelijk en het oostelijk laagland. Peru: in het noordwesten (Tumbes) en in het laagland ten oosten van de Andes. Bolivia: in het laagland van het noorden, midden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot Panama, in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en Noord-Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in tuinen, dorpen en langs rivieroevers naar luidruchtige paartjes met een zwart-wit gestreepte kop; let op de vleugelranden om hem van de roestvleugeltiran te scheiden.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en profiteert van open en bewoonde terreinen.
Wetenschappelijke naam
Myiozetetes similis | (Spix, 1825)
Spix beschreef de soort in 1825 als Muscicapa similis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiozetetes werd in 1859 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam combineert Grieks muias, 'vlieg', en zētētēs, 'zoeker'. Latijn similis, 'gelijkend', naar de gelijkenis met verwante tirannen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monding van de Rio Madeira, Brazilië.