Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Roodmaskersjakohoen
Roodmaskersjakohoen | Penelope dabbenei
Red-faced Guan | Pava carirroja | Jacu-de-cara-vermelha
Het roodmaskersjakohoen is een groot, donker sjakohoen van de bergbossen in het zuiden van Bolivia en het noordwesten van Argentinië. Het heeft een kleine verspreiding langs de zuidelijke Yungas en leeft hoger dan de meeste andere sjakohoenders, tot in elzenbos en de rand van Polylepis-bos.
Geluid
Luide, schorre roepen en een herhaald, nasaal getoeter, vooral in de ochtend. Bij zonsopkomst maakt hij een ratelend vleugelgeluid in de vlucht tussen de bomen.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
70 cm, met een lange staart, een korte kuif en een opvallend rode, kale huid rond oog en wang. Een keellel ontbreekt of is heel klein. Het kleed is donker olijfbruin; voorhoofd en kruin zijn grijsachtig, de hals en borst hebben smalle witte veerranden die een gestreept tot geschubd patroon geven. De buik is bruiner en effener. De poten zijn roodachtig. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Het yungassjakohoen Penelope bridgesi leeft vaak lager, heeft een blauwgrijze kale gezichtshuid, een duidelijke rode keellel en donkere poten. Het andessjakohoen Penelope montagnii is kleiner, met een grijs bepoederd gezicht en een kleine keellel, en komt vooral noordelijker voor. De sikkelvleugelgoean Chamaepetes goudotii heeft een roodbruine onderkant en een blauwe kale huid in het gezicht, en ontbreekt in het zuiden van Bolivia.
Leefgebied
Vochtig bergbos en nevelwoud met els (Alnus) en Podocarpus, de rand van Polylepis-bos en bebost oeverland in bergdalen, ongeveer tussen 1500 en 3000 m. Eet vruchten, bessen, bladeren en knoppen, vooral in de boomkruinen. Het nest is een platform van takken in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in de zuidelijke Yungas van Chuquisaca en Tarija, plaatselijk tot in het zuiden van Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië (Jujuy en Salta).
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de vroege ochtend in elzenbos en bosranden in de bergen van Tarija; vogels zitten dan vaak open in de kruinen van vruchtdragende bomen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand is klein en plaatselijk, en lijdt onder jacht en het kappen en begrazen van bergbos.
Wetenschappelijke naam
Penelope dabbenei | Hellmayr & Conover, 1942
Hellmayr & Conover beschreef de soort in 1942 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Penelope werd in 1786 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt uit de Griekse mythologie: Penelope was de dochter van de Spartaanse koning Ikarios en de vrouw van Odysseus. De soortnaam eert Roberto Dabbene (1864–1938), Italiaans-Argentijnse ornitholoog. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zuid-Bolivië of Noord-Argentinië.