Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Roodnekbaardkoekoek
Roodnekbaardkoekoek | Malacoptila rufa
Rufous-necked Puffbird | Buco cuellirrojo | Barbudo-de-pescoço-ferrugem
De roodnekbaardkoekoek is een bruine baardkoekoek van het zuidelijke Amazonegebied met een grijze kop en een roestrode hals. In het gidsgebied bereikt hij alleen de uiterste randen, in het noordoosten van Peru en het noordoosten van Bolivia. Zoals andere baardkoekoeken van het geslacht Malacoptila zit hij lang onbeweeglijk in de onderlaag van het bos.
Geluid
Een lange, dalende reeks hoge, ijle fluittonen, vrijwel gelijk aan die van verwante Malacoptila-soorten. Daarnaast een dunne fluittoon en bij onrust een raspende reeks.
Opname: Scott Olmstead — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–19 cm, met een grote kop, een zware, donkere snavel en een vrij korte staart. Kruin en wangen zijn grijs, de achterhals en de halszijden roestrood. Onder het oog loopt een witte baardstreep. Keel en bovenborst zijn okerkleurig, met daaronder een smalle witte halve maan op de borst. De bovendelen zijn bruin met fijne lichte vlekjes, de onderdelen lichter bruingeel met vage strepen. De iris is rood. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De witborstbaardkoekoek Malacoptila fusca mist de grijze kop en de roestrode hals, is sterker gestreept en heeft een oranje snavel; hij leeft vooral ten noorden van de Amazone. De Todds baardkoekoek Malacoptila semicincta heeft ook een roestrode nekband, maar een gestreepte bruine kruin en een gele ondersnavel; hij leeft in het zuidoosten van Peru en in Bolivia, grotendeels buiten het gebied van de roodnekbaardkoekoek.
Leefgebied
Onderlaag van vochtig laaglandbos; in het grootste deel van het areaal bos op terra firme, maar in het noordoosten van Peru vooral várzea-bos langs de grote rivieren. Zit stil op een lage tak en vliegt uit naar grote insecten en andere ongewervelden. Het nest ligt in een gang in de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru alleen in het noordoosten, in het laagland ten zuiden van de Amazone. In Bolivia in het noordoosten. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Amazonisch Brazilië ten zuiden van de Amazone, oostwaarts tot aan de Atlantische kust.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de onderlaag van várzea-bos langs de rivieren in het noordoosten van Peru. Vogels zitten lang stil; de dalende fluitreeks in de ochtend wijst de plek aan.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het areaal is groot, maar in het zuiden van Amazonisch Brazilië gaat veel bos verloren door ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Malacoptila rufa | (Spix, 1824)
Spix beschreef de soort in 1824 als Bucco rufus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Malacoptila werd in 1841 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks malakos, 'zacht', en ptilon, 'veer' of 'verenkleed'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Amazonegebied.