Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Todds baardkoekoek

Todds baardkoekoek | Malacoptila semicincta

Semicollared Puffbird | Buco semiacollarado | Barbudo-de-coleira

Todds baardkoekoek is een donkerbruine, gestreepte baardkoekoek met een roodbruine nekband en een smalle witte halve maan op de borst. De soort leeft in een klein gebied in het zuidwesten van het Amazonebekken, waar Peru, Bolivia en Brazilië aan elkaar grenzen. De wetenschappelijke naam semicincta betekent 'half omgord' en verwijst naar de nekband.

Todds baardkoekoek (Malacoptila semicincta)
Foto: Miguel — CC BY-SA 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een reeks dunne, hoge, weemoedig klinkende fluittonen; de eerste tonen staan ver uit elkaar op dezelfde hoogte, daarna dalen ze.

Luister: ZangXC621785

Opname: Rainforest Connection — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, met een grote kop en een zware snavel: de bovensnavel overwegend zwart, de ondersnavel oranjegeel. Kop en bovendelen zijn zwartbruin, met lichte schachten die een gestreept uiterlijk geven; de staart is bruin. Op de achterhals ligt een roodbruine band. Snorstreep en kin zijn witachtig en een smalle witte halve maan loopt over de bovenborst. De onderdelen zijn witachtig met zwartachtige strepen op onderborst en flanken. Het oog is donkerrood met een witte oogring. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De witborstbaardkoekoek Malacoptila fusca mist de roodbruine nekband en heeft een geheel oranjegele snavel met zwarte punt; de verspreidingsgebieden raken elkaar in het midden van Peru. De okerborstbaardkoekoek Malacoptila fulvogularis heeft een donkere snavel en een geelbruine keel en borst, en leeft hoger in de uitlopers. De roodnekbaardkoekoek Malacoptila rufa heeft een grijze kop en een roodbruine hals en borst zonder strepen.

Leefgebied

Overgangsbos en de randen van vochtig altijdgroen terra-firmebos, van de ondergroei tot de lagere middelste etage. Van het laagland tot ongeveer 1050 m in de uitlopers. Jaagt vermoedelijk zoals verwante soorten vanaf een lage zitplaats; voedsel en broedbiologie zijn niet beschreven.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het zuidoosten. In Bolivia in het uiterste noorden. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het uiterste westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bosranden en overgangsbos in het laagland en de lage uitlopers van het zuidoosten van Peru; luister naar de dalende reeks dunne fluittonen en kijk op lage takken in de ondergroei.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is beperkt maar grotendeels nog bebost; ontbossing langs wegen en goudwinning in het zuidoosten van Peru tasten plaatselijk het leefgebied aan.

Wetenschappelijke naam

Malacoptila semicincta | Todd, 1925

Todd beschreef de soort in 1925 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Malacoptila werd in 1841 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks malakos, 'zacht', en ptilon, 'veer' of 'verenkleed'. De soortnaam komt van Latijn semi-, 'half', en cinctus, 'omgord', naar de halve roestkleurige nekband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Hyutanahan, Rio Purus, Brazilië.