Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Witsnorbaardkoekoek

Witsnorbaardkoekoek | Malacoptila panamensis

White-whiskered Puffbird | Buco barbón | Barbudo-de-bigode-branco

De witsnorbaardkoekoek is een roodbruine, gestreepte baardkoekoek van de natte bossen ten westen van de Andes. Opvallend zijn de witte veren rond de snavelbasis en de witte baardstreep. Hij zit vaak lang roerloos op een lage tak in de schaduw en laat iemand dicht naderen.

Witsnorbaardkoekoek (Malacoptila panamensis)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een ijle, hoge fluittoon, tsiii, vaak lang herhaald, en een reeks dalende, dunne fluittonen. Roept meestal zacht en wordt daardoor vaak over het hoofd gehoord.

Luister: ZangXC1075115

Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–20 cm, met een grote kop, een korte, zware snavel en een vrij korte staart. Het mannetje is warm roodbruin met fijne lichte vlekjes op de bovendelen; keel en borst zijn kaneelkleurig en gaan over in een witachtige buik met donkere strepen. Rond de snavelbasis staan witte borstelveertjes en onder het oog loopt een witte baardstreep. Het vrouwtje is grijzer bruin en minder rossig. De snavel is donker met een lichtere ondersnavel, de iris rood.

Verwarrings­soorten

De knevelbaardkoekoek Malacoptila mystacalis lijkt sterk maar leeft hoger in de Andes van Colombia, heeft een grotere witte snor en is minder gestreept op de onderdelen. De roetkapbaardkoekoek Bucco noanamae is zwart-wit, met een donkere kap en een zwarte borstband.

Leefgebied

Onderlaag en middenlaag van vochtig laaglandbos en hellingbos, oud secundair bos, bosranden en schaduwrijke plantages, vooral beneden 1200 m. Wacht roerloos op een tak en vliegt uit naar grote insecten, spinnen en soms kleine hagedissen. Broedt in een gang die hij in een oever of in vlakke bosgrond graaft.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische laagland en de uitlopers van de westelijke Andes, en in het noorden in de laaglanden en dalen aan de voet van de Andes. In Ecuador in het westen, in het laagland en de lage uitlopers. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuidoosten van Mexico via Midden-Amerika tot Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langzaam over paden door vochtig bos in het Chocó of in noordwest-Ecuador en kijk naar lage, horizontale takken in de schaduw. De vogel zit er vaak minutenlang zonder te bewegen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt enige verstoring en komt ook in oud secundair bos voor, maar verdwijnt waar het bos volledig wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Malacoptila panamensis | de Lafresnaye, 1847

De Lafresnaye beschreef de soort in 1847 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Malacoptila werd in 1841 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks malakos, 'zacht', en ptilon, 'veer' of 'verenkleed'. De soortnaam verwijst naar Panama. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Panama.