Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Roodnekgrondtiran
Roodnekgrondtiran | Muscisaxicola rufivertex
Rufous-naped Ground Tyrant | Dormilona nuquirroja | Dormilona-de-nuca-ruiva
De roodnekgrondtiran is een kleine, grijze grondtiran met een scherp begrensde roodbruine vlek op kruin en nek. Hij leeft lager dan de meeste verwanten en komt ook voor op droge, struikrijke hellingen aan de westflank van de Andes. In Peru en Bolivia is hij jaarrond aanwezig.
Geluid
Meestal stil. Roept een zacht, hoog tsiet.
Opname: Dan Lane — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
16–17 cm, rechtop, met lange zwarte poten en een dunne snavel. De bovendelen zijn lichtgrijs tot grijsbruin. Op achterkruin en nek ligt een helder roodbruine, scherp afgegrensde vlek. Een korte witte streep loopt van de snavel tot boven het oog. De onderdelen zijn grijswit. De staart is zwart met witte buitenranden. De seksen zijn gelijk; bij jonge vogels is de nekvlek vager.
Verwarringssoorten
De punagrondtiran Muscisaxicola juninensis is bruiner, met een vage, geleidelijk overlopende kaneelbruine kruinvlek. De witbrauwgrondtiran Muscisaxicola albilora heeft een lange witte wenkbrauwstreep en een bruinere rug. De geelnekgrondtiran Muscisaxicola flavinucha is groter, met een wit voorhoofd en een okergele nekvlek. De grijze grondtiran Muscisaxicola cinereus mist een gekleurde nekvlek.
Leefgebied
Droge, stenige hellingen met verspreide struiken en gras, puna, akkerranden en kale grond in het hooggebergte, meestal tussen 2500 en 4800 m; aan de westflank plaatselijk lager. Rent over de grond en vangt insecten. Het nest ligt in een holte tussen stenen of in een muur.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: in de Andes van het midden en zuiden, vooral op de droge westflank en in de droge dalen, van Áncash en Lima tot Arequipa, Moquegua, Tacna en Puno. Bolivia: in de Andes in het westen. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden en midden van Chili en in het westen van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek op droge, stenige hellingen en langs akkerranden boven de 2500 m in het zuiden van Peru, bijvoorbeeld in de Colca-vallei.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in de huidige afbakening van de soort. De stand in het gidsgebied staat voor zover bekend niet onder druk.
Wetenschappelijke naam
Muscisaxicola rufivertex | d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Muscisaxicola voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachten Muscicapa (vliegenvangers) en Saxicola (paapjes en roodborsttapuiten). De soortnaam komt van Latijn rufus, 'rood, roodbruin', en vertex, 'kruin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cobija, Antofagasta, Chili.